Долоон бурхан харвадаггүй - Кино Тойм

Нэг удаа надад "Долоон бурхан харвадаггүй" киноны найруулагч болон Монголын кино сонирхогчидтой хамт суун уг киног шимтэн үзэх мөн түүнчлэн киноны өмнө болон дараа нь уран бүтээлчидтэй чөлөөт ярилцлага өрнүүлэх боломж олдсон юм.

Уг кино анхны долоогийн тухай түүхэн уран сайхны кино гэж ойлгох нь зөв. Кино нийт 143 минут үргэлжлэх бөгөөд үзэж суусан миний хувьд киног баримтат киногоор хийсэн бол илүү сайн болох байсан болов уу гэсэн бодол төрж байсан.Энэ талаар найруулагчаас асуухад " ... Миний хувьд найруулагчаар ажиллаж байгаа анхны бүтээл юм.Учир дутагдалтай зүйл байсныг үгүйсгэхгүй ..." хэмээж байсан.Кинонд тоглосон гол дүрүүдийн сонголтыг өөлөх зүйлгүй сайн хийсэн байлаа. Найруулагч ч гэсэн "... дүр сонголт дээр бид их анхаарсан.Их бодож байж дүрүүдийг хуваарилсан" гэж байсан.

Зарим үед гол дүрүүдийг анхааралтай харвал амьдрал дээрхи дүр төрх нь үнэхээр мөн юм шиг санагдаж байсан юм.Хэдийгээр зургийг нь харж байсан ч.Дүр бүхэн өөрсдийн төрхийг бүрэн дүүрэн илэрхийлж байсан бөгөөд энд нүүр хувиргалтын багийг сайшаах нь зүйтэй.Ядарсан,цонхигор гээд л орчинд нь уусгаж нүүр хувиргалт хийж үнэхээр чадсан байлаа. Киног чимж байсан бас нэг зүйл бол "ая"-нууд байлаа.Үзэгдэл бүрт тохирсон аялгуу эгшиглэх бөгөөд хамгийн гайхалтай тохирсон аялгуу нь, Эрхүү хотод сурахаар үлдсэн Чойбалсан тариан талбай дундуур алхах үед "Ой, да не вечер" дууг сонгосон нь Орос үндэстний амьдрал нүдэнд төсөөлөгдөж байсан бол Догсом насан эцэслэх үед Монгол аялгуу эгшиглэн дуулж эхлэх бөгөөд дээлээ өмсөн талд морьтой явсаар Сүхбаатар, Чойбалсан, Чагдаржав, Бодоо, Лосол, Данзан нартай нийлэх энэхэн мөчид Монгол хүн морин дэлэн дээр төрж, морин дэлэн дээр төрөлх нутгийнхаа үзэсгэлэн гоог бахдан өөд болдог гэсэн үг бодогдож байлаа.

Монгол кино бүрт түгээмэл тохиолддог бараг номер нэг гэмээр болсон алдаа бол олныг хамарсан үзэгдэл юм.Дэлгэцийн нэг талд гол дүрүүд үхэл амьдралын зааг дээр тулалдаж, тэмцэж байхад цаана нь дэмий сэлгүүцэн алхах нэгэн дүр хэд хэдэн удаа харагдлаа.Энэ байдал нь Хиагт хотын тулаан дээр илүү тод харагдаж байлаа.Найруулагч "... мэдээж цэргийн зөвлөх кинонд байсан." гэж байсан ч тулаан болоод зэр зэвсэг нь зарим талаар киноны утгыг алдагдуулсан мэт. Хиагт хотын тулаанд их бууны тийрэлт, револьвер бууны оронд маузер, сууринд шатан суунаглах утаа гурав зэрэг зүйлс байлаа. Гэхдээ эдгээр нь алхам тутам хөгжиж буй монголын кино урлагт байх өчүүхэн алдааны нэг юм.

Хасалт хийгээгүй анхны хувилбараар кино нийт 240 минут болж байсан гэж найруулагч бидэнтэй хууч хөөрсөн юм. Магадгүй кино ДВД форматаар гарах цагт бүрэн эхээр нь дахин үзэж харьцуулах боломжтой болох бизээ.

Киногоо үзэж дуусах мөчид нэг зүйл эргэлзээтэй үлдлээ. Хиагт хотын тулаан ухран зугатаж байсан цэргийг тосож байлдсан дөрөвдүгээр хороо бут цохигдлоо, нэг ч хүн амьд үлдсэнгүй гэж Гарам Сүхбаатарт хэлсэн боловч, уг тулаанд 17 настай тулалдаж байсан Шагдар Намын Төв Хорооны Нэгдүгээр Нарийн Бичгийн Дарга Чойбалсангийн туслах болсон байхыг анзаарлаа. Энэ талаар найруулагчаас асуухад "... 4000 гаран Гамингийн эсрэг 400 Монгол цэрэг байлдсан.Энэ тулаанд олон хүнээ алдсан ч, Гамингийн цэргийг хэсэгчлэн бүлэглэн устгаж сүүлийн 800 цэргийн Говь-Алтай-д бүсэлж устгасан." хэмээв.

Сүүлийн хориод жилийн турш Монголын кино урлагт бүтээгдсэн түүхэн кинонууд хуруу дарам цөөн байгаа билээ.Бид хэдий түүхээрээ бахархах боловч түүхээ тийм ч сайн мэдэхгүй байгаа билээ. Магадгүй цаг ирэх тутам түүх, соёлоо бага багаар мартагнаж байгаа ч юм бил үү? Миний өмнө нь уншиж байгаагүй түүхэн үйл явдлууд уг кинонд гарсаныг олзуурхан үзлээ.

"Өнгөрсөн үеэ мэдэхгүйгээр, Ирээдүйгээ төсөөлөх аргагүй ..." /Инжинаш/

"Кино хүнийг бий болгодоггүй, Кино хүнийг хагжүүлдэг"

Эх сурвалж: Монголын Кино Сонирхогч, Шүүмжлэгчдийн холбоо - Билгүүн

"Бурхан Өршөөг" үзэгчдийн сэтгэгдэл, дүгнэлт, кино тойм

Бурхан Өршөөг киног Монголын кино сонирхогч, Шүүмжлэгчдийн холбоо болон Монголын Кино Сонирхогчид бүлгэмийн залуус хамтдаа үзэцгээж , найруулагч Батболдтой нээлттэй ярилцан нэгэн өдрийг өнгөрөөсөн ба, киног үзсэн залуус маань өөрсдийн сэтгэгдэлээ ил тод шүүмжээ өөрийнхөөрөө ийн буулгажээ:

Билгүүн: Найруулагч З.Батболдын 90 минут үргэлжлэх "Бурхан өршөөг" кино дэлгэцнээ амилаад удаагүй байгаа билээ.Ингээд киног үзэж амжаагүй байгаа болон үзэхээр төлөвлөж байгаа кино сонирхогч үзэгч та бүхэнд уг киноны товч танилцуулгыг,өөрт төрсөн сэтгэгдлийн хамт тоймлон хүргэе. Гол дүрүүдийг Ц.Төмөрбаатар /Сундуй/, М.Баярмагнай /Цэнгэл/, Б.Хулан /Цацрал/, Г.Эрдэнэбилэг /Мөнхсайхан/ нар бүтээж,туслах дүрүүдэд Н.Ялалт, Х.Бат-Ундрал, Ц.Цэрэнболд /Дэлгэр/ ,Ш.Жавхлан нар бүтээсэн байна.  Киноны эхэн хэсэгт Цэлмэг өөрийн амьдралын сүүлийн дөрөв хоногт тохиолдсон үйл явдлуудыг бодож байгаагаар эхлэх бөгөөд Мөнхсайхантай кароакед тааралдсанаар киноны үйл явдлууд эхлэнэ.Ийнхүү Цэлмэгийн амьдралын эрээн бараантай дөрөв хоног өрнөх болно.  Дүр сонголт нь сайн болсонг энд дурдахгүй байхын аргагүй.Жүжигчин Төмөрбаатар, Эрдэнэбилэг, Ялалт нар дүрээ сайн бүтээсэн ба орчиндоо тохирсон нүүрний хувиралт,биеийн хөдөлгөөнүүд нь дүрүүдийг сайн тодотгож өгч байлаа.Кинонд ажил хэрэгч,нийтэч,хөдөлмөрч төрхийг Сундуй цогцлоож чадсан бөгөөд сэтгэлийн хөөрөлөө хэрхэн гаргахыг төрийн соёрхолт МУСТА Ц.Төмөрбаатар сайн гаргасан бол оньсого мэт нуугдмал хирнээ ажил хэрэгч төрхийг Мөнхсайхан маш сайн бүтээсэн байлаа.МУСТА Г.Эрдэнэбилэг өөрийн дүрийг сайн мэдэрч жүжиглэж байсан нь ажиглагдаж байлаа.Цэнгэлийн дүр надад яагаад ч юм Форрест Гампыг санагдууллаа.Аливаад өөрийнхөөрөө ханддаг бөгөөд бусдын хэлсэнийг шууд хүлээж авдаг дүрийг МУСТА М.Баярмагнай энгийн хирнээ үзэгдэл бүрт тохирсон жүжиглэлтийг гаргасан нь тэгэж санагдахад хүргэсэн ч байж магадгүй юм. Киноны гол зангилаа болсон МУСТА Н.Ялалтын дүр киног илүү амьд болгож өгч байлаа. Хувийн үзэл бодол хийгээд аливааг эргэцүүлсэн асуулт,түүндээ өгч байгаа хариултууд нь киноны гол утгууд оршиж байгаа нь мэдэгдэж байсан.Жүжигчин Жавхлангийн хөгжилтэй инээд,жүжигчин Ялалтын нэгийг бодогдуулсан асуултууд, жүжигчин Ц.Цэрэнболдын ширүүн харц гээд л кинонд тоглосон бүхий л жүжигчидийн сэтгэл шингэж дүрүүд амилсан нь харагдаж байлаа.  Кинон дундуур явах ая хийгээд чимээнүүд тухай бүрийн үзэгдлүүдэд сайн тохирсон байлаа. Цэнгэлийн эхнэр уурлан хашгичих,машин хөдлөөд явах үеийн түгшүүртэй чимээ гэх мэтчилэн үзэгчидийг үйл хөдлөлөөс гадна аяараа кинонд бүрэн дагуулж орж байсан явдал юм.  Монгол кинонд нийтлэг ажигллагддаг алдаа уг киног ч тойрсонгүй харагдаж байлаа.Энэ бол олныг хамарсан үзэгдэл юм.Цацралын концерт тоглохын өмнөх болон дараах үзэгдлүүдэд олон хүмүүс байх бөгөөд тэд бүгдээрээ тойрог үүсгэн зогсох агаад ярилцах гэхээсээ илүүтэйгээр бие биенээ ширтэн зогсож харагдлаа.Мөнтүүнчлэн гудамжинд зөрөх хүмүүс нэг л тийшээ ширтэж эсвэл зарим хэсэгт явган зорчигч үл харагдах аж.Киноны дүрс нилээд бүрзгэр харагдаж байснаас гадна зарим дүрсүүд харанхуй байсныг энд өгүүлэхгүй өнгөрч болохгүй. Үзэгчидийг кинон дундуур нойрыг нь хүргэхэд хүргэдэг зүйл бол нуршсан байдал."Бурхан өршөөг" кинон дээр ч энэ байдал бага зэрэг ажиглагдлаа.Цөөн үзэгдэлд хариулт нь ойлгомжтой болсон хирнээ цааш үргэлжлэх нь киног хоёр хэсэгтэй болох вий дээ гэсэн бодол зурсхан ороход хүргэлээ.Сүүлийн үед кинонд их тохиолдох болсон бас сонин үзэгдэл бол кинон дундуур ямарнэгэн бүтээгдэхүүнийг план дүүрэн эсвэл удаанаар олон дахин давталттай гаргах явдал. Тухайн нэг бүтэгдэхүүнийг орчинд нь багтааж эсвэл яриан дундуур танилцуулах замаар хийвэл их зүгээр юм шиг санагдах юм.  Найруулагч үзэгчидэд бид өнгөрсөнөө мартаж,өнөөдрөөр амьдарч, ирээдүй өөд тэмүүлэхгүй байна гэсэн санааг өгөх гэж уг киног бүтээсэн болов уу гэж бодлоо. Уг киног үзэн сууж байхад Н.Ялалтын хэлсэн нэг ишлэл их таалагдсан юм."Тусгаар тогтнол, эрх чөлөө,ардчилал гэж юу вэ?Аав руугаа гар далайх гэж үү,биш.Ээж рүүгээ зандчих гэж үү,биш. Бусдыг хараан доромжлох гэж үү,биш.Тусгаар тогтнол, эрх чөлөө,ардчилал гэж юу вэ?".Бид үүргээ ухамсарлан,эрхээ эдэлж бусдын амьдралын хүрээнд халдахгүй өөрийн амьдралын хүрээг цогцлоох нь ардчилал биш гэж үү?  Ингээд хувийн дүгнэлтээ 7/10 гэж өглөө.  "Кино хүнийг бий болгодоггүй,Кино хүнийг хөгжүүлдэг"   Билгүүн А. “Бурхан өршөөг” УСКино нь Чеховийн Түшмэлийн үхэл зохиолоос сэдэвлэн бүтээгдсэн Батболд найруулагчийн эмгэнэлт инээдмийн кино юм. Кинонд Цэлмэг гэх хулчгар, бялдууч зантай хүн хэрхэн дарга суудлын төлөө үхэн хатан зүтгэх эмгэнэлт нэгэн дүр зургийг инээдэмтэй хослуулан үзүүлэх болно. Эмгэнэлт Инээдэм гэдэг нь бодит эмгэнэлтэй зүйлийг хошин байдлаар олон нийтэд үзүүлэх киноны нэгэн төрөл байдаг ба ихэнх тохиолдолд нийгэмд гарч буй асуудлыг хөндсөн кинонууд байдаг. Харин Бурхан өршөөг энэхүү талаа сайн гаргасан байсан бөгөөд магадгүй Монголд хамгийн анхдагч байхыг үгүйсгэхгүй. Харин зарим хүмүүс магадгүй цэвэр комеди үзэх гэж байгаа бол зүглээд хэрэггүй байх.  Киноны хамгийн чухал зүйл нь “санаа” байсан ба уг киногоороо найруулагч нь өнөөгийн залуучуудад цаашид хэрхэн нийгэмшиж, улс төрийн цаагуур ямар булхай явдаг, хамгийн чухал зүйл болох Ардчилал гэж юу болох хүмүүс юу хийх эрхтэйг ойлгуулахыг хүссэн боловуу. Үүнийгээ нийгмийн эрс тэс 2 өөр давхаргын гуйлгачин, сайд гэсэн 2 хүнээр илэрхийлсэн нь үнэхээр авууштай таалагдсан зүйл байлаа. Жүжигчидийн баг үнэхээр сайн байсныг хэлэх хэрэгтэй ба Баярмагнай тэр тусмаа увайгүй бялдууч, хулчгар хүнд дэндүү сайн зохицсноос гадна Төмөрбаатар гуай, Ялалт жүжигчид өөрсдийн үүргийг хангалттай сайн биелүүлсэн гэж бодлоо. Киноны зураг авалтын хувьд эрүүлжүүлэх, театр доторх хэсэг үнэхээр таалагдсан бөгөөд хувийн зүгээс харсан зүйл маань гэрэлтүүлэгчийн бээлийнээс гарсан тоосийг камер дагаж явсаар Цэлмэг дээр очсон бол улам илүү байх байсан. Кинонд сөрөг сэтгэгдэл төрсөн зүйл бол гэрэлтүүлэг их харанхуй талдаа байснаас зарим хэсгийн жүжигчидийн нүүр хувирлыг харахад хэцүү байсан. Мөн ерөнхийдөө нуршуу санагдсан хэсгүүд нэлээдгүй байсан бөгөөд хэрэггүй анхнаасаа байхгүй байсан ч болохоор дүрүүд нэлээд ажиглагдсан. Сүүлийн үед гарч байгаа кинонуудад ажиглагдах нийтлэг дутагдалтай тал нь кинон дундуур үзэгдэх бараа бүтээгдэхүүний реклам байдаг бөгөөд Бурхан Өршөөг киног тойрч биш дайрч гарсан харагдсан. Гэхдээ бусад кинонуудыг бодоход харьцангуй гайгүй байсан ба Production хөгжөөгүй болохоор одоохондоо ойлгож болох.  Энгийн сонирхогч хүний нүдээр дүгнэхэд 10-аас 8 оноо өглөө. Энэ оны заавал үзэх Монгол кинонуудын нэг!   Батзаяа Баярсайхан. Бурхан өршөөг Ардчилал гэж хүн бүр хүссэнээрээ, дураараа, хэн юу гэх нь хамаагүй, хүссэн дуртай зүйлээ хийгээд явах тийм замбараагүй зүйл үү ?  Уг асуултын хариултыг “Бурхан өршөөг” киноны гол дүр Цэлмэгт тохиолдож буй үйл явдлаас олж авч чадах болов уу. Жүжигчин Баярмагнайн бүтээсэн Цэлмэг бол ямар нэгэн даргын тушаалд суухыг сайхан амьдрал гэж бодож, хий хоосон хэнээрхэлд автаж, дээд албан тушаалтнуудын улыг долоох шахам өдөр хоногийг өнгөрүүлдэг нэгэн. Ямар ч хүн эрх мэдэл, албан тушаалын өмнө хүчин мөхөсддөг. Тиймээс ч хүмүүс тэр эрх мэдэл, албан тушаал гэх зүйл рүү улайран тэмцдэг. Харин ингэж явах явцдаа ямар их зүйлээ алдаж байгаагаа тэр хүн мэддэггүй. Үүний адил Цэлмэг ч гэсэн албан тушаалын хэнээрхэлээс болж ямар их зүйл алдсанаа эцэст нь ойлгоно. Гэхдээ үхэхийнхээ өмнө.  Киноны үйл явдлыг нээх нуршаад яахав, угаасаа кино бүтээгчдийн зорьсон санаа, хэлэх гэсэн “мэссэж” нь өнөөгийн Монголын нийгэм тэр дундаа улс төрийн хүрээний албан тушаалд шунасан, ашиг хонжоо хайгчдыг шүүмжлэх байлаа.  Тэрийгээ ч чадварлаг жүжигчдийн багийн тусламжтайгаар хангалттай сайн гаргаж чадсан гэж бодож байна.  Сайны хажуугаар саар гэгчээр хэлэхэд киноны гэрэлтүүлэг зарим хэсэг дээр дэндүү хангалтгүй, бараан бүрсгэр талдаа байлаа.  Зарим хэсгийн харилцан яриа дэндүү ойлгомжтой гэмээр өрнөж байсан. Хэсэгхээн гаргаад л болчих хэсгийг дундуу сунжруулж байсан нь залхаах маягтай болсон. Ялангуяа Цацралын хэсгүүд дээр. Цацралын анх гарч ирдэг хэсэг дээр дууны эхэн хэсэг явахад л хангалттай байсан болов уу.  За тэгээд эцэст нь дүгнэхэд нэгэн хэвийн хайр дурлалын сэдэв давамгайлсан энэ үед нийгмийн өөр өнцөг, өөр өнгө төрхийг гаргаж ирсэнд нь кино багийнханд талархууштай.     Хангал Оргил. Монголын өөр dark comedy/эмгэнэлт инээдмийн кино гэвэл миний мэдэхээр бараг алга. Тэгэхээр миний хувьд "Бурхан өршөөг" кино нь анхдагч байлаа. Монголд сүүлийн хэдэн жил ямар олон чанаргүй кино хийж байгаа билээ, тeатруудаар гаргая гээд гарч багтаж шингэхгүй болсон болоогүй кино 100 гарчихаад байна. Харин энэ кино бол тэднээс шал өөр кино юмаа гэдгийг хамгийн түрүүнд хэлэх нь зүй ёcны хэрэг байх. Дараагаар Төмөрбаатар гуайг ярих ёстой. Энэ хүн нөгөө Ардын жүжигчин, томоохон шагналуудаас авах болцон юм биш үү. Энэ кино бол Баярмагнайгийн кино биш,  Төмөрбаатар гуайн кино. Баярмагнайг доошоо хийж байгаа даа биш, Andrew Garfield Social Network-ын гол дүр биш ч, үзэгчдийг яаж гайхалтай авьяасаараа өөртөө татаж чадсан тэрэн шиг, Баярмагнай хичнээн сайн жүжиглээд ч, төрөлхийн "төрцөн" төрийн соёрхолт жүжигчин Төмөрбаатар гуайд дарагдаж байна.  Төмөрбаатар гуай Хүнс хөдөө аж ахуйн яамны Сайдын дүрийг бүтээжээ. Киноны эхэнд Сайдыг "Урдаас" хүнсний ногоо, жимс импортоор оруулж ирдэг компаний захирал импортыг зогсоох хуулиа цуцлаач хэмээн хахуульдах гэж оролдоно. Харин сайд татгалзаж, уг хуулиа ирээдүйн хүүхэд багачуул, улс орныхоо ирээдүйг бодож цааш хуулийн төслөө үргэлжлүүлэхээр болно. Жүжигчин Баярмагнай маань бол Цэлмэг гэх Сайдын гар доорх нэгэн компаньд ажилладаг "Чингэлтэй дүүргийн 5-р хорооны иргэн Ботго овогт Гоёoгийн Цэлмэг"-ийн дүрд тогложээ. Энэ киноны дүр болгон өнөөдрийн нийгмийн аль нэг болж бүтэхгүй байгаа зүйлийг шүүмжлэх гэсэн дүрүүд байсан. Цэлмэг бол өөрийн гэсэн толгойгүй, хань ижлийнхээ өөдөөс үг хэлэх эрхгүй, эхнэртээ дарлуулсан, дээд албан тушаалтнууддаа "хэт" бялдууч, хүүхэмсэг гэх зэрэг зан чанар, характeрийг өөртөө нэвт шувт шингээсэн дүр болж чаджээ. Жүжигчин Баярмагнайгын киног хөтөлж, хүүрнэн өгүүлж буй хэсгүүд маш шинэлэг байж чадсан. Түүний эхнэрийн дүрийг Mask production-ы залуу жүжигчин бүтээсэн бөгөөд дүрийн тодорхойлолт eрдөө амархан, одоогийн залуусын дунд элбэг тохиолдох "мөнгө, алдар нэр" харсан хүүхний дүр. За нэмээд киног хамгийн ихээр чимсэн дүр бол жүжигчин Ялалтын дүр.  Кинонд сүр оруулах, инээлгэх, уурлуулах, хоёрыг бодогдуулах зэрэг олон зүйлээр киног чимсэн "Эрүүлжүүлэхийн Манлайбаатар", зодог тайлсан боксчины дүр бас л гайхалтай байлаа. Жүжигчид, дүрүүдийг ингэс гээд орхиход болох байх. Юу хэлэх гэсэн юм гэхээр сонгосон жүжигчид тус тусын дүрүүдээ хэнээс ч дутахааргүй, "энэ дүрийг энэ хүнээс өөр хэн ч илүү сайн гаргаж чадахгүй дээ" гэж дотроо бодохоор сайн гаргажээ. Дараачийн ярьвал зохистой зүйл бол Зураг авалт. Монголын кино урлаг хурдацтай хөгжиж байна.  Дундаж санхүүжилттэй Hollywood кинонаас ч дутахааргүй сайн зураг авалт болж чаджээ. Зураглаач болон киноны eрөнхий найруулагч монголын өнөөгийн инээдмийн киноны өнгө аясыг тодорхойлж буй З.Батболд нарт мэхийн ёслох нь зүйтэй. Зарим план дээр адал явдалт кино үзэж байгаа мэт л санагдав. Мэдээж зураг авалт сайхан харагдахад зурган дээр гарч буй жүжигчид, тайз засалт, жижиг сажиг дeталь ч мөн чухал. Нүүр будалт, хувиргалт, costume design маш сайн болсон байна. Дуурийн план одоо хүртэл нүдэнд харагдах шиг ... Хөгжмийн зохиолчоор хэн ажилласаныг харсангүй, гэхдээ монгол кинонуудын дунд дуу,хөгжим нь ингэж их сэтгэл хөдөлгөсөн кино ховор. Киноны зохиол бол Чeховийн "Түшмэлийн үхэл" зохиолын хөрвүүлэлт гэмээр. Орос зохиолыг монголын нийгмийг харуулсан кино болгож хөрвүүлэлт хийнэ гэдэг бас ч гэж тийм амар зүйл биш байсан байх. Тэгэхдээ Онц дүн өгөхөөр сайн зохиол болжээ.  Энэхүү киногоор гол шүүмжлэх гэсэн зүйл бол шударга, үнэнч, улсдаа юм хийe гэсэн хүмүүс нь ховор, харин байгаа хэдийг нь хашаа давуулахгүй хорьчихдог, хээл хахууль нь хэдэн сая доллароор хэмжигддэг болсон, хүн чанар, хүний мөс гэж зүйл бага багаар арилсаар байгааг л харуулах гэсэн хэрэг. Магадгүй энэ нь орчин үeд "мөнгө" бидний амьдралд ямар том нөлөөтэй зүйл болчихоод байгаа, тэрийгээ, зайлшгүй хэрэгцээгээ дагаад хүн өөрөө хүн биш болдог болсоныг энэ кино яруу тодоор шүүмжилж байна. Дарга дарга гээд дарга юу хийх ёстой, даргын ёс журамаа мэдэхгүй хоосон толгойнууд ямар их байгааг, мөн ардчилал ардчилал гэчихээд Ардчилал гэж юу юм гэсэн асуултанд хариулж чадахгүй залуучууд гудамжаар дүүрэн байгааг маш сайн шүүмжилж байна. Жүжигчин Ялалт, киноны Манлайбаатарын дүр ардчилал гэж юу юм бэ ээжийнхээ өөдөөс ам зөрөх эрх чөлөө юу, хүн амьтныг доромжилж, доош нь хийх эрх чөлөө юу гэж эрүүлжүүлэхэд хэлж байгаа тэр план монголын кино урлагт үeээс үeд яригдах хэсэг болно гэж бодож байна.  Зөвхөн тэр 10 минутын хэсэгт 10 оноо өгөхөд хангалттай гэж хэлмээр байна. Эцэст нь хэлэхэд энэ бол цэвэр Comedy/Инээдмийн кино биш, Dark Comedy/Эмгэнэлт Инээдмийн кино гэдгийг ойлгоорой. Хүмүүс жанраа ойлгохгүйгээс болж, киног буруу хүлээлтээр үзэж, цаашлаад киног таалахгүй явдал байдаг юм шүү. Та Улаанбаатар хот, монголд амьдарч байгаа л бол инээдтэй бол инээдтэй, уйлмаар бол уйлмаар, толгойд тань нэгийг бодогдуулах, давс, хужир нь таарсан, ирээдүйд сонгодог бүтээл гэж явах "Бурхан өршөөг" киног заавал үзэх ёстой. Dark comedy/Эмгэнэлт инээдмийн кино гэдгийн "эмгэнэл" нь Цэлмэг үхэж байгаад уу, эсвэл өөр зүйлээс болж эмгэнэлт гэсэн тодорхойлолтыг өгөв үү, та нар сайн бодоорой.      Хөндлөнгийн Хүн. Киног хүн бүрийн хувьд өөр өөр өнцөгөөс хардаг болждээ. Жүжигчид кинонд дүрээ мөнхлөхийн тулд, Зарим нэг нь өөрийн намтараа кино болгохын тулд, зохиолч найруулагчидийн хувьд эрэн сурвалжлах сэтгүүлчийн ажил хийж. Нэг хэсэг нь улс төрийн зорилгоор, эсвэл бизнесийн зорилгоор гэм мэт янз бүрийн л өнцөгөөс киног хардаг болж. Энэ бүгд өнөөгийн хандлага. Энэ хандлага хүссэн хүсээгүй аажимаар өөрчлөгдөх л болно. Гэхдээ өнөө маргаашдаа лав биш бололтой. “Бурхан өршөөг” кино ч гэсэн Монголын өнөө цаг үеийг шүүмжилсэн кино.Зохиол нь яг л Цэнддоо, Баабар гуайн нийтлэл шиг л нийтэлийн хэмжээнд байлаа. Уул нь зохиол тал даа сайн ажилсан бол сайн кино болох байсан ч байх. Киноны жүжигчидын сонголтын хувьд бол сайн байлаа. Манлайбаатар, Цэлмэгийн эхнэр хоёр гол дүр Цэлмэгийг нилээн сайн тододгож өгсөн. Сүүлийн үеийн кинонууд дээр гардаг олны танил/дуучид, загвар өмсөгч/ хүмүүсийг биш мэргэжлийн жүжигчидийг тоглуулсан нь яах аргагүй мэдэгдэж байсан. Мөнхсайханы дүр харин дэндүү их жүжиглэлт орсон энэ дундаасаа хамгийн тааруу дүр нь юм уу даа. Бас жоохон ойлгомжгүй байв. Цацрал, Цацралын хүүхэд хоёрыг авч явж байхадаа унтуулчихаад. Тохиролцсон хүмүүстэйгээ виз,мөнгөөр солилцоод зодуулж байгаа юм. Албаар зодуулсан уу, эсвэл санамсаргүй зодуулсан уу бүү мэд. Албаар зодуулсан байлаа гэхэд тэр виз,мөнгийг яах гэж авч байгаан тодорхойгүй. Санамсаргүй зодуулсан гэж бодход сүүлд зодсон нөхөдүүдэд Сундуйг/сайд/ огцорхоор явахын хэлж байгаа нь ойлгомжгүй. Дүрийн албаар ч ингэж ойлгомжгүй болгосон байж магадгүй л юм. Сүүлдээ яасан нь ч мэдэгдэхгүй алга болсон. Киноны үйл явдал удаан темптэй, сунжируу санагдсан. Арай хурдан темптэй болвол зүгээр байсан болвуу. Энэ киноны онцолж хэлэхгүй байхын аргагүй нэг зүйл нь дуу нь байлаа. Эцсийн эцэст зохиолын хувьд шинэлэг зүйл ховорхон байгаа нь миний хувид энэ киног доош чирсэн боловуу. Би Чеховыг муулах нь хаашаа юм. Гэхдээ миний хувьд ардчилал эрх чөлөөг ойлгодог хүмүүс, ойлгодгүйгээсээ хамаагүй их байгаа гэж боддог. Бид ямар нийгэм байгуулж, юуны төлөө явж байгаа билээ тэрийгээ сайн л бодмоор юм. Магадгүй арав хорин жилийн дараа энэ киноны талаар бүгд мартчихсан ч байж магадгүй. Хүмүүс тэр үед киног арай өөр өнцөгөөс хардаг. Киног кино урлаг талруу нь илүү сонирхож үздэг болсон байх байлгүйдээ.    Ананда Эрдэнэбат. Энэхүү киноны трэйлэрийг л үзсэнээс биш, энд тэнд бичигдсэн нийтлэл уншилгүйгээр шууд киног нь үзэв ээ хө. Кино зохиолыг нь сэдэвлэсэн “Түшмэлийн үхэл” зохиолыг нь ч урьд нь уншиж байгаагүй юм. Киноны зохиол, үйл явдал, хийц ярьхаасаа өмнө эхлээд киноны хөгжим үнэхээр гоё байж чадсаныг хэлэх хэрэгтэй болов уу. Хөгжмийн зохиолчоор нь Negun хамтлагын Оки ажиллаж, түүний аянууд нь дэлгэцэнд гарч буй үйл явдалдаа тохирч, тодотгож чадаж байлаа. Киноны бүхий л жүжигчид дүрүүдээ маш тодоор илэрхийлж байсан бөгөөд жүжигчин Ялалтын бүтээсэн гуйлгачны дүр надад таалагдав. Жүжигчин Баярмагнайн бүтээсэн дүр болох Цэлмэг бол ардчилсан нийгэмд арчаагүй дорой байдлаасаа болж учраа олохгүй зовж байгаа нэгэн. Тэрээр эхнэр хүүхдийн хамт амьдардаг бөгөөд, өөрөөс дээд тушаалын хүмүүсийг бурхан мэт шүтэж, тэдний улыг долоох шахам байж өдөр хоногийг өнгөрөөнө. Цэлмэгийн найз нөхөд, хамаатан саданд баян эсвэл том албан тушаалтай хэн нэгэн байдаггүй учир тэр өөрийнхөө амьдралыг азгүйд тооцож гутарч явна. Толгойд нь эргэлдэх зорилго нь томхон шиг дарга болж мөнгөтэй болох. Энэ дүр нь өнөөгийн нийгэмд нэлээдгүй байдаг хоосон толгойтой албан тушаал хөөдөг болон хулчгар дорой хүмүүсийг төлөөлнө. Бас эх орноо гэх сэтгэлгүй зөвхөн мөнгө боддог, цаашлаад хүн барьцаалж шантаажлаж ч чадах хүмүүсийг кинонд тодоор харуулсан байсан. Киноны төрөл нь эмгэнэлт инээдмийн кино болохоороо хэдий инээлгэж байгаа ч цаагуураа давхар маш олон санааг үзэгчдэд өгч байлаа. Цаагуураа ч гэждээ, харин ч бүр ил тодоор “та нар шиг...” гэж байгаад л хэлсэн болохоор үзсэн л бол ойлгохоор байсан. Киноны үндсэн санаа нь ардчилсан нийгэмд хүн бүр эрх тэгш байж, дарга цэрэг хэн байх нь хамаагүй адилхан эрх эдэлнэ гэсэн байлаа. Мөн гол дүрийн залуу “хэрвээ тэр үед тэгчихсэн бол… эсвэл ингэчихсэн бол...” гэх өнгөрснийг эргэцүүлэх хэсэг нь надад их таалагдсан.............. ......... ................... ................. ................. ........................ ................... ................. ................. ............... Ямар ч байсан би энэ кинонд 10-с 8 гэсэн өгнө, мөн бусад хүмүүсийг ч гэсэн энэ киног үзээрэй гэж уриалмаар байна. Монгол кино урлаг хөгжиж байгааг та эндээс харах болно.    Ундармаа. Зиа анх трэйлэрийг нь үзээд миний сонирхох зүйл бол дүрүүд, тухайн кинонд ямар байдлаар юуг илэрхийлэх гээд байгаа нь байсан. Анхаарал татаж, юм илэрхийлж чадсан нь Цэлмэгийн эхнэр, гуйлгачин 2-ын дүрүүд байлаа. Гуйлгачин бол гол чигчлүүр, хатгаас, хамаг санааг илэрхийлэгч нь юм. Цэлмэгийн эхнэрийн дүрийг би бүр хамаатныхаа эгч байна гэж хүртэл бодсон. Яг л нэг живчихсэн нөхөр. хэхэ. Дүр сонголтууд бол давгүй байлаа. Аан бас энэ Батболд найруулагчийн кинонуудаас нийтлэг ажиглагддаг зүйл нь дүрүүдийн хэлж байгаа түлхүүр үгс, мөн арын хөгжмүүд. Шууд гол санаагаа илэрхийлэх үгс яваад байдаг. Би бол эх зохиолыг нь уншиж байгаагүй ээ. Байнга эрх чөлөө, эрх чөлөө, АРДЧИЛАЛ гээд байгаа нь азаарны ч юм уу санагдав. Арай далдуур явуулсан бол мань мэтийн хүмүүст илүү хүрэх байсан ч юм уу. За зохиол дээрээ тийм байдаг юм байлгүй дээ ямар уншсан ч биш. хэхэ. Хөгжим нь жаахан ихдээд байсан шүү.  Түрүүн тэр найруулагч нь миний бодож байсан зүйлийг хэлсэн. Угаасааа киног хөтөлж явж байгаа гол хүн нь Цэлмэгийн дүр байлаа. Тэр хүн тэнэг, мунхагаараа дууссан. Хамгийн гол нь өөрийнх нь тэр байдал нь ухааруулаагүй, өөрөө өөртөө зөв болоод л... Нэр шигээ цэлмэг байж чадсангүй дууссандаа тэр хүн. Хэтэрхий бүрхэг дунд байсан бололтой. За миний хувьд өгөх оноо 7/10. Тийм аймаар тасархай гоё моё бол биш зүгээр. Гэхдээ хэлэх гэж байгаа санаагаа хурцаар өгч чадаж байна аа гэдэг чинь энэ кино хийх ёстой зүйлээ хийчихжээ л гэсэн үг байх даа. Энгийн байж байж л хүнд хүрэх байлгүй дээ. Товчхон сэтгэгдэл гэвэл ийм. Гэхдээ миний хувьд киног үзээд бараг сарын дараа сэтгэгдлээ бичвэл их зүйтэй санагддаг. :) тийм удааширалтай хүн юм уу бүү мэд. Одоо бол яг үнэнийг хэлэхэд олигтой бичих юм олдохгүй л байна шүү. Өгүүллэгийг нь уншсан бол арай өөр зүйл бичих байсан байх.  Кино гэдэг талаас нь л харж бичлээ дээ.    Цэрэнням Баттогтох. Киноны хувьд шүүмжлэлтэй тал гэвэл зарим үзэгдэл дэмий байсан гэхүүдээ. Мөн зарим үзэгдэл хэтэрхий нуршаа санагдсан. Үндсэндээ кино таалагдсан. Өнөө үед тулгамдаж буй асуудлыг хөндсөн учираас хүмүүсд сайнаар нөлөөлж, ухааруулсан гэж бодож байна. Кино гол утга агуулга бол Ардчилал хаана байна?, Бидний эрх чөлөө үзэл бодол хаана байна гэсэн утга агуулгатай. Төмөрбаатар болон Ялалт нар ойлгуулах гээд байгаа хэсгүүдээ маш чадварлагаар сайн ойлгуулсан гэж бодож байна. Киноны үзэгдлийн хөгжимүүд болон үндсэн дуу маш ихээр таалагдсан. Миний зүгээс 7.9/10 оноо өглөө.   Tsedo Kh. 1. "Бурхан өршөөг" кино үзсэн сэтгэгдэл /шүүмж, тойм бол биш/  Юуны өмнө киноны зохиолч, найруулагч, уран бүтээлчдэд талархмаар байна. Одоо бидний энэ "Орчин үе"-ийн нийгэм ямар өрөвдөлтэй, ямар шудрага бус, ямар ухамсарын доройтол, мунхагийн балчиг намагт байгааг "инээд хүрэм" эмгэнэлтэйгээр харуулжээ.  Бид цөөхөн. Гэвч цөөхөн дотроо ялзарсан нь ямар их юм бэ? Улс төрийн энэ ялзрал нь дээд цэгтээ тулаад бидний амьдрал ямар сэтгэл эмзэглэм байдалтай болсныг массд хүргэж чадах бүх чадлаараа бүр нүүр лүү хашгирч хэлж байгааг харлаа. Тэнэглэлийг харж шоолж инээсээн. Инээлгэж байгаагаараа энэ бол инээмдийн кино мөн. Гэхдээ ингэж инээж байхдаа би өөрсдийн байгаа байдлаа харж шоолж байгаа өөрийгөө болон хүмүүсийг бодож үнэхээр гунигласан, харууссан. Би сэтгэлийн хөдөлгөөнтэй хүн. Гуниглаж харамссандаа нулимсаа бариж чадсангүй. Бид яагаад ийм болчихвоо?  Энд ямар нэгэн гэрэл өнгө будаг, план тавилт, хэтрүүлэг, нүүр хувиргалт хамаагүй. Энэ нүдээрээ биш сэтгэл зүрхээрээ, ухамсар, хүн сэрэхүйн мэлмийгээрээ үзэх кино болжээ.  Дууны сонголт маш сайн байсан. Сэтгэл эмзэглэм сэдэв хөндсөн ийм кинондоо ийм дуу тавьж над шиг сэтгэлийн хөдөлгөөнтэй хүнийг алж ч мэдэхээр болгож.  Үндэстний аюул гэж юу вэ? Газар нутагаа ухаж, гадаадад алдаж дууслаа гээд л олон хүмүүс хариулах байх. Мэдээж мөн. Харин үндэстнээрээ ухаан мулгуу, ухармсарын доройтолтой, богинохон бодолтой, арай гайгүй хэсэг нь ухаан бодлоо эх орныхоо төлөө бодол биш хар амиа хоохойлж, өчүүхэн өөрийгөө л баяжихад зориулж, шудрага хүмүүсээ улс төрөөс бохир хужаа аргаар ч хамаагүй зайлуулж байгаа тухай өгүүлэх кино. Ер нь бидний эргэн тойронд эрүүл хүн хэд байна вэ? Ойр дотны хүмүүсийн чинь хэд нь ходоодны, элэгний, уушигний гээд ямар нэгэн төрлийн хавдартай, хэд нь нойр булчирхай, элэг цөс муутай вэ? Та өөрөө ч эрүүл байж чадаж байна уу? Энэ бидний үед эрүүл бус байх нь хэвийн үзэгдэл юм уу? Яагаад ийм байдалтай болчихвоо?  Идэж уухаар нь дамжуулж эрүүл мэндээр нь хүйс тэмтрэх гэсэн бодлогонд хэнэггүй Монголчууд олон жилээр хордсоор байгаад бие муутай, удаан хөдөлгөөнтэй, залхуу, оюуны хөгжил нь доройтцон ч юм шиг.   Хүнсний аюулгүй байдал, улс төрийн өмхийрөл, хүмүүсийн оюуны эмгэнэлт хоосрол - Энэ кинонд Үндэстний аюулын тухай яригдаж байна.   2. "Бүүр өөлөх хэрэгтэй бол" гэх дэд хэсэг  Монголын киноны дийлэнх хувьд ажиглагддаг сонин теле зохиомж шиг зураг авалт, муу гэрэл, өргөн дэлгэцээр харахад хэцүүхэн нүүр хувиргалт /бов бор нүүр/, 100% өөрийн биш үг, нуршуу план гээд дутагдал байсан.  Гэхдээ найруулагч жүжигчний хоорондын нягт хамтран ажилласан ажиллагаа харагдаж байсан. Жүжигчний /Ялалт, Төмөрбаатар/ уран чадвараар найруулагчийн санаа, дүрийн хэлэх гэсэн өгүүлэмжийг маш сайн гаргаж байсан. Хэлж байгаа үг бүр нь өөрийнх нь бодлоос гарж байгаа мэт, сэтгэлд хүрж чадаж байсан. Үг, биеийн хэлэмж гээд л нэлээн хэд хэд дүүблдэж /:P/ байж найруулагчийн санаанд таарсан шилдэг план гарсан байхдаа гэж бодогдсон.  Өөлөх гэсэн дахиад л сайшаал болж хувираад байна. Ингээд төгсгөе. Энэ миний л бодол...

 

“Учиртай гурав” УСК-ны тойм шүүмж /3-р баг/

2011 оны 11-р сарын 21-ний өдөр нэгэн шинэ бүтээл нээлтээ хийсэн нь “Аравт”, “Тэнгэрийн хүү”, “Миний муу аав”, “Зөрлөг” зэрэг сүүлийн үеийн олон киноны зохиолыг бичсэн бид бүхэнд багагүй танигдаад байгаа СТА О.Эрдэний зохиолыг нь бичиж, “Аравт”, “Үхэж үл болно-Чингис хаан” зэрэг кинон дээр найруулагчаар ажиллаж байсан СТА Д.Золбаяр найруулсан, “Монголфильм” студийн бүтээл “Учиртай гурав” кино байлаа.
            Их зохиолч Д.Нацагдоржийн “Үйлийн гурван толгой” зохиолоос сэдэвлэсэн уг кино нь түүхийн хоёр өөр цаг үеийг тун ч эвтэйхэн хослуулан санагдлаа. Одоогоос зуугаад жилийн тэртээх манжийн үеийн монголын байдлыг, өнөөгийн бидний амьдарч буй 21-р зууны энэ л 2011 онтой хамтатган үзүүлсэн нь үнэхээр авууштай санаа байв. Түүхэн хэсгийн зураг авалтыг энэ зун нар хур нь тэгширч сайхан зуншлага болсон Архангай аймгийн Чулуут сумын Даваатын голд авсан бөгөөд Архангай театрынхан маш ихээр дэмжиж, бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ оролцсоноор олны хэсэгт жинхэнэ монгол төрхийг олж харахад хялбар байлаа. Бас нэгэн сонирхолтой ч гэмээр юм уу, харамсмаар ч гэмээр юм уу зүйл нь гэвэл Монгол аж ахуйг харуулах гэж бэлдсэн бүх зүйлээ уран бүтээлчид цоо шинээр хийжээ. Тэгээд ч зогсохгүй хөдөөнөөсөө Монгол банхар олж чадалгүй хотоос аваачсан байна. Тэгтэл нөгөө монгол банхраа хараад хөдөөнийхөн маань дуу алдацгаасан байх юм. Эндээс бид хот хөдөөгүй л монголоо алдаад байгаа юм болов уу даа гэсэн бодол төрж сууна.
            Найруулагч Д.Золбаяр Гөүгөүт өгсөн нэгэн ярилцлагандаа “Би Монголд кино хийж байгаа болохоор Монгол ахуйг л харуулах ёстой гэж боддог.” гэж хэлсэн нь энэ киноны харуулах гэсэн санаатай ч яв цав таарч байсныг харвал киноны бүтээгчид үнэхээр санаа нийлэн ажилласан бололтой. Үнэхээр ч энэ киног үзэж суухад монголын эртний үеийн, эртний гэдэг маань тэрхүү дөнгөж зуу орчим жилийн өмнөх боловч одоо бараг таг мартагдсан тэр л ёс заншил, эдлэл хэрэглэл, хувцас зэргийг алдаа мадаггүй харуулах гэсэн нь сэтгэл хөдөлгөж, өвөө эмээ, тэдний өвөө эмээгээр бахархах сэтгэлийг төрүүлж байлаа. Киноны дараа миний хэд хэдэн анд “Би Нацагдоржийн эх зохиолыг нь олж унших хэрэгтэй байна” гэж хэлж байсан нь энэ кино орчин үеийн залуус бидэнд эртний хэмээн нэрлэгдэж мартагдаад байгаа тэр л оюуны сор болсон гайхамшигт бүтээлүүдийг эргэн санаж, судлахад хүргэж байгаагийн нэг хэлбэр мэт.
            Зохиолчийн хувьд агуу зохиолоос сэдэвлэн одоогийн залуучуудад хүргэх гэсэн нь зохиолын ололт байснаас гадна мөн одоо цагийн кино ямар шатаар бүтэж байна, үүнд зохиол хэр чухал байна гэдгийг ч хавчуулан өгүүлж чаджээ. Тэрбээр дан ганц Нацагдоржийн зохиолыг кино болгон дэлгэж тавъя гэсэн бол одоогийн залууст төдийлөн хүрч чадахгүй байсан болов уу гэсэн бодлоор орчин үетэй хослуулсан мэт. Харин энэ нь ч онож тэр тухайн үеийн үлгэр домог мэт, эсвэл зөвхөн дуурьт л байдаг гэх тэр “Учиртай гурван толгой” нь одоогийн бидний амьдралд ч үл анзаарагдам байдаг гэдгийг харуулахыг зорьжээ. Гэхдээ орчин үеийн амьдрал дээр учиртай гурвын маань хүйс солигдсон байлаа. Эх зохиол дээрээ учиртай гурав хэмээн Юндэн, Нансалмаа, Балганы гурвалыг хэлдэг байсан бол одоо цагийнх дээр нь Юндэн, Нансалмаа, Хоролмаа гурвыг гурвыг илүү харуулчихав уу, эсвэл учиртай “Дөрвөн” толгой болгочихов уу гэсэн эргэлзээ төрж байсныг нуух юун. Мэдээж зохиолчийн санаагаар одоо үед байгаа өнгө мөнгө хөөдөг бүсгүйн илэрхийллийг тусгахыг хүссэн нь энэ байсан болов уу.
Мөн Хангай Намуунаагаас зайлсхийн Учралыг дагуулан гүйдэг хэсэг тэр хоёрыг түргэн хугацаанд дотносгох гэж ядсан ядмаг арга шиг ажиглагдаж байлаа. Ямар ч кинон дээр нэг энгийн хүүхнээс зугатаж тэгж гүйж, гүйхдээ цаашаа чигээрээ гүйнэ гэдэг бол үнэхээр утгагүй асуудал. Үүнээс өөрөөр шийдэх шийдлийг хялбархаан олчихож болмоор байсан шиг санагдана. Мөн Учралын үнэн нүүр царайг Хангай мэдэх тэр мөчид Учралын харамсал илүү байсан болов уу? Харин нэг юм анзаарч суусан маань хугацаанаас болсон уу? Хөрөнгө мөнгөнөөс болсон уу? Кинонд хэт их хасалт хийснээс болоод зарим нэг санаа нь дутуу гарсан ажиглагдлаа. Учрал бүсгүйн Хангайг өөртөө дурлуулах гэсэн үнэн санаа нь юу байв? гэдэг асуултын хариуг олж чадалгүй театраас гарлаа. Мөн киноны үйл явдал хэт хурдан өрнөсөн тал ч байлаа.
            Киноны бас нэгэн сайшаалтай, ололттой тал нь Учиртай гурвын зураг тавилт байлаа. Үнэхээр ч сүүлийн үеийн кинонуудад бараг харагдаагүй сайн зураг авалт болжээ. Бидний мэдэх маш олон киноны зураглаачаар ажиллаж байсан UBS телевизийн зураглаач Г.Баттулгыг та “Гараг” студийн “Аяллын цаг”-н зураглаач гэдгээр нь илүү сайн мэдэх болов уу. Үнэхээр эртний хэсгийн зураг авалтан дээрхи Байгаль-Монголын хослолыг камерын дуранд гайхалтай гаргаж иржээ. Гэсэн хэдий ч зураг авалтанд хэд хэдэн алдаа ажиглагдсаныг нуух юун.
            Нансалмаагийн үхдэг хэсэг үнэмшилгүй байв. Нансалмаагийн цээжний хөдөлгөөнийг та ажиглаж болно. Мөн дараа кадр дээр нь Нансалмааг Хоролмаа гэрийн хойморь хэсэгт араас нь хутгалан алсныг харуулдаг. Тэгвэл амиа алдсан Нансалмаа гэрийн зүүн орыг түшсэн байдалтайгаар, мөн цусны дусал ч толбогүй олдоно. Дээрээс нь аав нь охиноо өвдгөө түшүүлэн хэвтүүлчихээд амийг нь хүн хорлосныг анзаардаггүй. Энэ мэтээр өө харж болохоор байсан ч бусад хэсгийн зураг авалтууд нь эдгээр алдаануудаа аанай л цагаатгаж байсан юм.
            Киноны жүжигчдийн хувьд Х-Түц-н Батаа(Д.Баттөмөр) тун ч дүрээ олсон санагдсан. Мэдээж бусад киноноос ялгарах бас нэгэн онцлог нь нэг жүжигчин 2 дүр бүтээж байсан учраас киноны жүжигчдээс илүү ур чадвар шаардсан биз. Харин гол дүрийн 2 буюу Юндэн Нансалмаа хоёроо найруулагч буруу сонгосон юм болов уу? Гэнэн цайлган, хүсэл мөрөөдлөөр дүүрэн зохиолч залууд Монгол модель агентлагийн залуу модель О.Амгаланбаатарын төрх арай л ширүүдсэн харагдана лээ. О.Амгаланбаатар, Б.Сайнаа(Учрал буюу Нансалмаа) нарын жүжиглэлт үнэхээр дутмаг санагдлаа. Хэдийгээр тэднийг мэргэжлийн биш юм чинь энэ зэрэгтээ байгаа нь их юм гэж цайруулж болох ч кинон дахь жүжигчдийн ач холбогдлыг бодвол анхнаас нь мэргэжлийн жүжигчид тоглуулсан бол эдгээр дүрүүд нь илүү амьдрах байсан болов уу?!
            Кино бүрт нийгэмд хүргэх гэсэн санаа байдаг. Үүнийг киногоороо, киноныхоо нэгэн дүрээр нь эсвэл киноныхоо хэсгээр нь ч юм уу харуулдаг санагддаг. Энэ киноны хувьд тийм л дүр байсныг онцлох нь зүйтэй. СТА Д.Гүрсэд(Цэнд буюу Захирлын туслах)-тэй бид “Говийн зэрэглээ”, “Гэрлэж амжаагүй явна”, “Эзэнгүй айл” зэрэг та бидний сэтгэлд хоногшсон бүтээлээр танилцаж байсан билээ. Эртний хэсэгт хохь ноёны дүрийг тунчиг гарамгай амилуулсан тэрээр орчин цагийн хэсэгт үндсэндээ хоёр удаа л камерт өртдөг. Гэхдээ тэр л агшиндаа залуу зохиолчид урам хайрлан “Кино зохиоход амьдралын туршлага биш амьдралаас мэдэрч байгаа тэр мэдрэмж илүү чухал” гэж хэлсэн нь өнөөгийн кино урлагийг тэр чигт нь илэрхийлэх шиг.
Энэ кинонд 7/10 гэсэн оноо өгөхөөр байна.
Кино урлаг мандтугай.
Монголын Кино Сонирхогч Шүүмжлэгчдийн Холбоо
Шүүмжийн 3-р баг

"Учиртай 3" Монголын Уран сайхны кино /Тойм Шүүмж/

Монголфильм студийн Найруулагч Д. Золбаярын бүтээл Учиртай гурав киног үзлээ. Түүхэн хэсгийг орчин үеийн цаг хугацаатай хослуулан хийсэнээр бас нэг онцлогтой болов уу гэж бодлоо.

 
Д. Золбаяр гуай олон ч кинон дээр эвлүүлэгч, зураглаач, найруулагч гээд кинотой холбоотой бүхий л ажлыг хийж үзсэн бөгөөд хэд хэдэн түүхэн кинон дээр ажилласан туршлагатай уран бүтээлч юм. Учир нь түүний бичсэн “Шоу бизнесийн - Хаан” (2006) номноос киноны хийц хэллэг, судлал шүүмжийн талаар тун уншууртай бодууштай зүйлсийг олж авсан юм. Киноны эхлэл хэсэг бол тун өөрөөр эхлэнэ юун Учиртай гурав хүн амьтан зодолдоод удалгүй энэ бол Хангайгын гологдсон зохиол болохыг харна.

Киноны түүхэн хэсэг нь үндсэн санаагаа авч хийсэн Үйлийн гурван толгой зохиолоо эвдээгүй хадгалж гаргасан нь харагдав. Хуучний хар цагаан Монгол кинон дээр гардаг зарим нэг ховор план мэр сэр үзэгдээд өнгөрч байв. Киноны найруулагч хэлэхдээ: би Д. Жигжид гуайн дүүрэн планыг тавихыг зорисон гэж байсан.
 
Киноны түүхэн хэсэг дээр бол Нансалмаагын дүр бол даруухан гэнэн цайлган харин Хоролмаа бол хор найруулагч байдаг гэтэл орчин үеийн хэсэг дээрээ энэ хоёрын байр солигдсон мэт болно. Учрал (Нансалмаа) бол сайхан залуу Хангайд (Юүндэн) сайн боловч Мөнгөтэй Баяраатай (Балган) жиг ургуулсан, эцэст нь хоёр залуугийн хооронд яахан удаан гүйх билээ. Хангай бүх учрыг олно. Харин эхэндээ бага зэрэг эсрэгдүү дүр мэт харагдах Намуунаа (Хоролмаа) үнэн хэрэг дээрээ сайн бүсгүй байх болно.

Жүжигчидийн хувьд бол мэргэжлийн болон мэргэжлийн бус хүмүүс холимог байлаа. Сүүлийн үед Батаагүй (Д. Баттөмөр) кино байхаа больжээ гэх болсон. Харин энэ кино дээр Баяраа буюу Балган бусад дүрээ авч гарсан гэхэд оргүй л болуу. Юүндэнг хүрээнээс ирэх замд нь Хоролмаа тосож уулзаад Нансалмааг өөр хүний эхнэр болсон тухайд хэлхэд, Юүндэнгийн гаргаж байгаа эмоц арай сулдвуу гэлтэй санагдав, Магадгүй найруулагчийн шийдэл ч байж болох юм. Юүндэнгийн

(О. Амгаланбаатар) дуу арай шингээдээд байсан, Хоролмаа (З. Онон ) бол дүрээ тунчиг давгүй гаргасан санагдлаа.

 
“Учиртай гурав” ын зохиолыг О. Эрдэнэ бичжээ түүнийг “Зөрлөг” киноны зохиолыг бичсэнээр нь бид мэднэ. 2008 оны “Алтан Шонхор” наадмын шилдэг зураглаачын шагналт Г. Баттулга энэхүү киноны ерөнхий зураглаачаар ажиллажээ. Бас чамгүй олон бүтээл дээр ажиллсан уран бүтээлч. Д. Золбаяр найруулагчтай сүүлийн үед бараг л бүх бүтээл дээрээ хамтарч ажиллаж байгаа гар нийлсэн хүмүүс гэхэд буруудахгүй болов уу. “Учиртай гурав” киног 5D MKII камераар хийжээ. Гэхдээ Маниуал гар фокустай камертай ажиллахад зураглаачаас ихээнхэн чармайлт шаарддаг, авсан дүрсээ дахин дахин томхон дэлгэцээр нягталж шалгаж байхгүй л бол жижиг дэлгэцээр фокусны алдаа гарах нь их. Киноны Хоролмаа, Балган, Цэрэндулан гуравын суугаад ярилцаж байгаа хэсэг дээр хэдэн секунд фокус нь гэрийн ханан дээр л байгаад байдаг.

 
Дууний найруулагчаар нь чамгүй туршлагатай хүн ажилласан гэж бодож байна. Б.Мөнхдорж бол гадны тв шоу дээр хүртэл дууны найруулагчаар ажиллаж байсан юм билээ. Гэхдээ зарим нэг зүйл гэвэл киноны түүхэн хэсэг дээр үхэр тэрэг холдоод яваад байсан хэдий ч үхэр тэргийн дугуйн чийхнах чимээ багасахгүй байсаар байсан атлаа зарим ойрхон хэсэг дээр огт чимээ гарахгүй гэх мэт. Мөн Нансалмаагийн амьд бус биеийг аав нь түшин гашуудан суугаа хэсэг, зураглаач кранн -аар дээш татан дүрсээ авч байхад Нансалмаагын амьсгалж байгаа нь тод томруун харагдаж байв.

Киноны хөгжмийн тал дээр орчин үеийн хэсэгт нь хоёр ч дуу шинээр хийсэн. Н. Халиуны зохиож “Яргуй” хамлагын дуулсан “Чи яг дурлал шиг” дуу инструментал хэлбэрээр дэвсгэр хөгжим болон явж байсан харин Д. Болдын дуулсан “Хагацаж чадах уу?” дуу ердөө хэдхэн секунд зурс өнгөрнө. Түүхэн хэсэг дээрээ Монгол ардын дуунууд соло хөгжмөөр дэвсгэр хөгжим болон явж байв. Түүхэн хэсэг дээрээ нэг дуу шинээр хийсэн бол ямар байх байв гэсэн бодол төрж байв.

 
Орчин үеийн хэсэг дээр Баяраагын аав буюу захирал өөр зохиолчтой ярилцаж Хангайг зохиолчоор ажиллуулахгүй болж байгаа үед захирал хүн үзэгээ илт буруу харуулчихсан гартаа бариад яриад л байв. Бага ангийн хүүхдүүдээс бусад хүн үзэг, харандаагаа арай ингэж барихгүй л болов уу.

Монгол контент компанийн зүгээс найруулагчид санал тавьж ийнхүү кино бүтээгдэжээ, Монгол контентын зүгээс бичил реклам гэвэл залуус Gogo mail ашиглаарай гэж хэлсэнтэй адил мэт Хангай электрон шуудангаа шалгана.

Эцэст нь Хангай туршлаггагүй, нас залуу, амьдрал

үзээгүй хэмээн хэлүүлээд захиралын өрөөнөөс гарч байхад Захиралын зөвлөх нь: Амьдралыг туулсан туршлагаараа биш Амьдралаас мэдэрсэн мэдрэмжээрээ бичих хэрэгтэйдээ гэж хэлсэн үг тун таалагдав.

Ойрд дэлгэцээр Монгол үндэсний хувцас,гоёл чимэглэл, Монгол ахуй, амьдрал хараагүй удсан болхоор сайхан харагдаж байлаа. Архангай аймгийн театрынхан бүрэн бүрэлдхүүнээрээ түүхэн хэсэгт оролцон тогложээ. Орон нутгийн уран бүтээлчдээ хамруулсан нь таатай..

Кино тойм нь  Монголын Кино Сонирхогч, Шүүмжлэгчдийн холбоо -ийн өмч бөгөөд, зөвшөөрөлгүй ашиглах, хуулбарлахыг хориглоно.

Монголын Кино сонирхогч, шүүмжлэгчдийн холбоо (2011)

Хувь тавиланг зохицуулах товчоо ( Тойм шүүмж: Review Team #1 )

Хүнд урьдаас бичигдсэн хувь заяа гэж байдаг уу? Эсвэл хүн бүр өөр өөрсдийн сонголтоор амьдардаг уу? Өөрийн дураар амьдрах гэтэл яагаад үргэлж саад бэрхшээл, тооцоолоогүй хүчин зүйлс нөлөөлөөд байдаг юм бол? Өөр хэн нэгэн бидний хувь заяаг тодорхойлдог юм бол тэд хэн байж таарах вэ? Нэгэнтээ зурагсан хувь төөрөг байдаг бол түүнийг өөрчилж болох уу?

Америкийн зохиолч Филип Дикийн "Adjustment Team" богино өгүүллэгээс сэдэвлэсэн бүтээсэн "Хувь тавиланг зохицуулах хороо" онц сонирхилтой романтик кино энэ оны хоёрдугаар сарын 14-нд нээлтээ хийснээсээ хойш л гэхэд 100 гаруй сая долларын орлоготой байна. Гол дүрүүдэд Matt Damon, Emily Blunt нар тогложээ. Миний мэдэхийн нилээн чухал, төвийн байрны, жишээ нь Борнын цуврал мэтээрээ олонд танигдсан жүжигчин Matt Damon энэ удаад хөгжилтэй, бүтэлгүй сенатын сонгуульд нэр дэвшигч David Norris-ийн дүрийг бүтээсэн нь өвөрмөц, бас их зохисон санагдана.

Романс, зөгнөл, триллэр гээд ер нь их олон жанарыг хольсон ч тэр нь бантагнах биш, харин ч сонирхолтой байдлаар холбож өгсөнөөр гэр бүл, хамт олон, амраг хосууд, гийк, нэрдүүд гээд тал бүрийнхэн шимтэж үзэж болох боломжоор хангагджээ.

Хүн бүр л улс төр, брэнд, корпорациуд, дуучид, сонин хэвлэл, тэр ч байтугай найз нөхдийнх нь яриа хүртэл нэгэн систем дор базагдаж, хувь хүн бүрийн тархийг угаах зорилгоор хөшигний цаадах далд ерөнцөөс уягдсан утсан хүүхэлдэй мэт холбогдсон жүжиг байдаг гэдэгт итгэдэг байх. Тэгвэл энэ кинонд хүүхэд, залуучууд, ер нь пивондоо халаад эд яриандаа орсон хүн бүхний ярианд байдаг дээрх зүйлийн яг голыг нь олоод маажих мэт хачирхалтай, бас онц сонирхолтой, олон өнцгөөс харсан байдлаар нь тайлбарлахыг хичээжээ. Үгүй бол хайр дурлал, шинжлэх ухаан, бурхан чөтгөрийн талаас дээрх асуудлыг харсан ч бай маш олон зүйлийг нэг дор багтааж, зангидан хором ч уйдах аргагүйгээр найруулсан сайхан кино болсон гэдгийг бардам хэлэхэд таатай байна

Tron Legacy ( Review by MMF )

Joseph Kosinki - гийн найруулсан Tron -ний хоёрдугаар анги болох Tron:Legacy Өргөө болон Тэнгис кинотеатруудад 2011 оны 01 сарын 01-ны өдөр нээлтээ хийлээ.Уг кино маань 1982 онд хийгдсэн зөгнөлт Трон киноны үргэлжлэл юм.Кино нийт 1 цаг 30 минут гарах бөгөөд гол дүрүүдэд Kevin Flynn and Clu /Jeff Bridges/, Sam /Garrett Hedlund/, Quorra /Olivia Wilde/,Alan Bradley /Bruce Boxleitner/,Castor and Zuse /Micheal Sheen/,Gem /Beau Garrett/ ,Rinzler /Anis Cheraurfa/ нар тоглосон бол компьютерын компаны CEO Кevin Flynn, түүний хуулбар болсон Жефф Брижесийн компьютераар залуужуулсан хувилбар болох Clu, Кевины хүү Sam нар уг киноны онцлох дүрүүд байлаа.

Кино эхлэхдээ Кевин Флинн хүү Сем-дээ Трон-ы талаар ярьж өгөн,хүүдээ Троныг үзүүлэхээ амлаад 25 цент үлдээгээд явах бөгөөд тэр орой эцэг нь сураггүй алга болж Семийн амьдрал орвонгоороо эргэнэ.Эмээ,өвөөгийндөө хэсэг амьдрах ч тэндээсээ зугтддаг.Эцэг нь алга болсоноос хойш 20 жил өнгөрч Сем 27 настай болсон байлаа.Кевиний үүсгэн байгуулсан Инком /Encom/ компани ашиг хайсан хүний гарт орсон байх агаад Сем үүний эсрэг байдаг.Трон бол хүн бүрийн тоглох учиртай тоглоом гэж үздэг бөгөөд Семийн явуулсан бяцхан ажиллагаа /операци/ амжилттай болж ҮС-12-г интернетээр цацдаг.Үүнийхээ төлөө саатуулагдсаны дараа харихад нь урилгагүй нэгэн зочин,Мервин хоёр угтан авна.Урилгагүй зочин нь эцгийнх нь найз,Инкомийг хамт үүсгэн байгуулалцсан Алан байдаг.Алан нэгэн хачирхалтай мэдээ дуулгадаг бөгөөд Семийг очиж шалгахыг зөвлөдөг.Ингээд Сем,Аланы хэлсэн газар ирэх бөгөөд өрөөтэй тоглоомууд дунд байх Троны ард нууц өрөө байхыг мэдээд дотогш нэвтрэхэд 20 жилийн тоосонд дарагдсан компьютерийн лабортори байдаг.Сем санаандгүй байдлаар нэгэн төхөөрөмж ажиллуулах бөгөөд тэр нь түүнийг Тронд оруулдаг. Кевиний ертөнцөд орж ирснээр хүн болгоны тэсэн хүлээж байсан визуал гайхамшиг эхэлнэ.Харин киноны өрнөл хэсэг Сем,Клю-тэй уралдааны тэмцээнд оролцдогоор эхлэх бөгөөд уралдааны дундаас аавынх нь туслах Куорратай танилцаж тэндээсээ зугтаж аавтайгаа уулзаж ганц асуулт асуудаг. Кевин төгс ертөнцийг бүтээхээр өөрийн гэсэн дижитал ертөнц үүсгэсэн боловч өөрийнх нь төгс ертөнцийг бүтээгч програм Клү удирдлагаас нь гарна. Ингэснээр Кевин яах аргагүй зугатах хэрэгтэй болдог бөгөөд түүнийг хамгаалж байсан Троныг ч алдана. Кевин дижитал ертөнцөөс гарч чадалгүй аль хэдийн 20 жилийг хэрхэн Тронд өнгөрөөсөнийг хүүдээ ярьдаг.Киноны өрнөл хэсгүүд нь үзэгчидийг уйдахааргүй ба санаанд оромгүй гэнэтийн үйл явдалуудаар дүүрэн.Киноны тайлал хэсэг Кевин Трон дотор орших хотод нэвтэрсэн цагаас эхэлдэг бол бүх зангилаа нь Куорра байдаг бөгөөд Куорра бол хамгийн сүүлчийн ISO байдагтай холбоотой.Харин киноны төгсгөл Троноос гарах хаалган дээр болох тулаануудаар өрнөж,Кевин Флинн Клю-тэй өөрийгөө нэгтгэн гаргасан алдаагаа зассанаар кино ерөнхийдөө төгсдөг.

Кино бага зэрэг сулхан болсон мэт санагдлаа.Кинонд гарч байгаа үзэгдэлүүд ихэвчлэн тайлбарлаж,дүгнэсэн шинжтэйгээс кино мөн сунжрах тал руугаа болсон.Мөн кино үзээд дууссаны дараа үзэгчидийн санал бодлыг сонсож байхад нэг зүйл дутагдаад байна гэх үгийг хэд хэд сонслоо,дахин эргэн киноны үйл явцыг эргэн бодоход үнэхээр тийм ч юм шиг санагдлаа. Нөгөө талаасаа ТРОН: Залгамжлал визуал эффектээрээ хүмүүсийн таашаалд өндөр хүрч байгаа ч илүү зүрх сэтгэл дутагдсан гэдэг нь мэдэгдэж байсан. Сем 20 жил уулзаагүй эцэгтэйгээ уулзаж байгаа ч тэр драма киноны туршид харагдалгүй тэр нь зүгээр л киноны түүх үргэлжлүүлэх үндэс болсноор биш түүний зорилго эсвэл субьект нь болж чадаагүй.

Миний хувьд киноны хамгийн сонирхолтой хэсэг нар манддаг тэр хэсэгхэн кадр байлаа.Бид анзаардаггүй болохоос бидний эргэн тойрон гайхамшиг хүрээлэн байдаг аж. Зөвхөн нүдээр үзээд зогсохгүй чихээр сонсдогоос soundtrack-уудын хувьд сайн болсон,үйл явдалтайгаа маш зохицож үзэгчидийг кинонд бүрэн уусгаж өгч байсан. Олон талаас олон хөгжимчидын дууг биш зөвхөн Дафт Панк –ын дуунуудыг ашигласан нь үүнтэй холбоотой байх.

Хэдхэн жилийн өмнө л боломжгүй байсан компьютер эффектүүд одоо бидний гар дээр магадгүй нүдэнд хүрч байгаа нь гайхалтай байсан бөгөөд эдгээр дундаас хамгийн сонирхолтой нь Жефф Брижесийн 30 настай болтол нь залуужуулж Клүгийн дүрийг хийсэн нь нэг талаасаа зарим хүмүүст энэ хэсгүүдийг 1980аад онд авсан юм болов уу гэж асуухад ч хүрэхээр байлаа. Иймээс Клү Кевин хоёрын тулалдах хэсэг нь хэнд ч үзэхэд сонирхолтой харагдах байх.Хүн төгс зүйл рүү тэмүүлдэг харин бид өөрсдийнхөө эргэн тойронд байдаг төгс зүйлсийг анзаардаггүй энэ л найруулагчийн харуулахыг зорьсон сэдэв байх.

Бичсэн: Ану Харчу , Билгүүн ( MMF Review Team 2 )

Кино тойм нь Mongolian Movie Fanatcs -ийн өмч бөгөөд, зөвшөөрөлгүй ашиглах, хуулбарлахыг хориглоно.

( CEO & President of Монголын Кино Сонирхогч, Шүүмжлэгчдийн холбоо )  

Монголын Кино сонирхогч, шүүмжлэгчдийн холбоо (2010)

Tron Legacy ( by Shirako )

2011 оны хамгийн анхны кино Tron Legacy байлаа. Киноны талаарх товч мэдээлэл:
Энэ хүү кино нь урд өмнө дэлгэцийн түүхэнд гарч байгаагүй 3D технилогийн адал явдалд дижитал ертөнц үүсгэн гаргасанд оршино.
Sam Flynn гэгч технологийн агуу зохион бүтээгч түүний 27н настай хүү болон Kevin Flynn аавынхаа алга болсон шаалтгааныг хайж байхдаа үедээ Tron гэгч аавынх нь сүүлийн 25-н жил амьдарсан дижитал ертөнцөд ордог билээ. Аавынх үнэнч хамгаалагч Quorra, Kevin эцгийн хамт амь өрссөн аялалд гаран гайхамшигт кибер ертөцөөс зугтах гэж явах бөгөөд энэ нь төсөөлснөөс ч хол давсан аюултай орчин байдаг билээ.

Миний сэтгэгдэлийн хувьд:
Найруулагч үнэхээр гайхалтай кино бүтээсэн нь үнэн байнаа. Дижитал ертөнцийг өнөөгийн техник технологийн хүчийг ашиглан үзэгчид бидэнд гайхалтай мэдрүүлж чадхууц гаргаж өгсөнд баярлаж байна. Гол дүрийн жүжигчдийн хувьд гол дүр болох Sam Flynn - ийн дүрд Garret Hedlund тоглосон нь маш оновчтой сонголт болсон санагдсан, өөр нэгэн гол дүрийн нэг болох Kevin Flynn - ний дүрд Jeff Bridges - ийг тоглуулсанд мөн л оновчтой сонголт болсон ер нь дүрүүдийн сонгол маш гайхалтай зөв болсон гэж бодогдсон. Movie Score = Daft Punk дууг нь хийсэн энэ бол үнэхээр нүдээ олсон хэрэг болсон өөр ямар нэгэн хамтлаг дуучид мөн хөгжмийн зохиолчдоор хийлгэсэн бол киногоо бас жаахан дарх л байсан боловуу гэж сэтгэгдэл төрсөн. Сэтгүүлч найруулагчаас "Why he decided to have Daft Punk do the film score, he replied, "How could you not at least go to those guys?" via Wikipedia" гэсэн хариулт өгсөн байсан.
За ингээд миний бодлоор бол дуу сайхан дижитал ертөнцийг гаргасан анхны кино гэдэг утгаараа маш өндөр сэтгэгдэлтэй үлдэж байна. Нэг юманд заавал таалж нэг талаас нь таалахгүй зүйл гарч ирдгээс хойш. Надад нэг л зүйл таалагдсангүй ээ гэж! Үйл явдлуудыг их хассан санагдсан өрнөл жаахан багатай санагдлаа. 1982 оны анхны хувилбар нь бол үнэхээр их юм үгүүлж чаддаг байгаа шүүдээ гайхалтай зүйлийг харуулах дээрээ анхаараад үгүүлэмж дээрээ алдсан юмуудаа гэж санагдлаа.
Миний өөрийн хувьд 6.9/10 гэсэн оноог өгхөд болох боловуу гэж бодлоо!

Source

Burlesque (Review)

 

Америкийн жүжигчин, кино зохиолч, найруулагч Steve Antin-ны зохиож найруулсан, Cher, Christina Aguilera нарын томоохон уран бүтээлчдийн гол дүрийг амилуулсан Burlesque(2010) мюзикал кино анх нээлтээ хийсэн өдрөө (11 сарын 24) л гэхэд 2.86 сая долларын орлого олж, өнөөг хүртэл Box Office-н жагсаалтын тэргүүн эгнээн дэх байраа хадгалсаар байна.

Дуу болон бүжгийн зохицол, эдгээрийг мэдэрч уусаж чин сэтгэлээсээ тэмүүлж байгаа нэгэн бүсгүй өөрийн ирээдүйн замналын талаар мөрөөдөн байгаагаар кино эхэлнэ.
Хөдөөгийн нэгэн жижиг хотод зөөгч хийдэг Ali Rose бүсгүй нэг л өдөр өөрийн авьяас, урлагийн хүн болох мөрөөдөл хоёртоо хөтлөгдөн ажлаа орхиж, орой үдэш гэртээ ганцаараа дуулж бүжиглэхээс залхсан бүсгүй автобусанд суун их хотыг зорин одно.

Лос Анжлест ирснээр дуучин, бүжигчин авах ажлын зарын дагуу олон клубуудээр явсан ч өөрийн зөв совингоо дагаж "Burlesque Lounge" хэмээх клубт ажиллахаар шийдэж, зөөгчөөр орно. Хүн өөрийн хүсэж тэмүүлж буй зүйлдээ тууштай үнэнчээр зүтгэж, замд тулгарах саад бэрхшээлээс огтхон эмээлгүй тэмцсэний эцэст амжилт олдог нь гарцаагүй мэт. Та киноноос үүнийг мэдрэх болно. Харин түүний хурдтай дэвшиж байгаад, мөн өөрийх нь байр суурийг эзэлж байна хэмээн атаархах Nikki хэмээх бүсгүй түүний үзүүлбэр дээрх хөгжмийг таслахад өөрийн жинхэнэ дуу хоолойгоор дуулж, бүхнийг алмайруулна. Анх ажилд ор ий гэхэд нь хэн ч түүнийг тоохгүйгээр үл барам огт зөвшөөрөхгүй байхад Али зөөгчөөс нь эхлээд чин сэтгэлээсээ ажиллах хугацаандаа тайзан дээр болж буй бүжгийн бүхий л хөдөлгөөнийг гайхалтай сайн тогтоож чадсаныгаа нэгэн удаагийн шалгаруулалтан дээр харуулж зөөгч биш бүжигчин болж улмаар Nikki гийн хорон санааны ачаар техник хэрэгсэлгүй цэвэр өөрийн хоолойгоор дууж олныг бишрүүрсэн нь бас гайхалтай.  Ali тань мэдэхгүй газар ирээд урьд нь ажиллаж цуглуулсан хэдэн мөнгөө хулгайд алдсан ч гэсэн сайхан сэтгэлт Жек ийн гэрт толгой хорогдох болсноор тэдний хооронд нэгэн үл мэдэгдэх холбоо үүсэх аж. Өр авлагын асуудлуудаас болж өөрийн клубийг алдах аюулын ирмэгт тулаад байсан Tess-ийн хувьд Ali-гийн дуулах чадвар цорын ганц авралын од нь болно...

Мөрөөдөл рүүгээ хүсэн тэмүүлж түүнийхээ төлөө хөдөлмөрлөн хүссэн ажилтандаа хүрч болдгийг алдар нэр, эд баялгаас илүүтэйгээр нөхөрлөл, итгэлцэл, хайр сэтгэл үнэ цэнэтэй зүйл гэдгийг уг кино ойлгуулахыг зорьжээ.

Ali, Jack хоёр мотоциклоор хурдлан давхиж байх үед Ali-гийн алчуур хийсэн хоцорч байгаа хэсэг нь Ali-гийн амьдралын "эрчээ авсан" үеийг төлөөлж, хуучин амьдрал нь тэр алчуур мэт хоцорч байгааг илэрхийлж байгаа ба найруулагч уг киноны өчүүхэн нарийн жижиг хэсгүүд дээр ч анхаарч ажилласан болох нь харагдана.

Кинонууд дээр тэр бүр хөндөөд байдаггүй сэдэв болох ижил хүйстэн бэлгийн чиг хандлагын талаар цөөнгүй кадр, текстүүдийг оруулж өгсөн нь найруулагч өөрөө ийм чиг хандлагатай хүн гэдэг зүгээс үзэгчдэд "Энэ талаар сөрөг бодолтой байдаг бол энэ талаар дахин бодож үзээрэй" гэсэн санааг харуулахыг зорьсон болов уу.

Мюзикл гэдэг утгаараа олон тооны бүжиг, дуу, хөгжмийн найруулгуудаар "бөмбөгдсөн" бүтээл болсон ба киноны soundtrack-т орсон 10 дууны 8-ыг Christina Aguilera, 2 дууг Cher дуулж хүргэжээ. Хэрэв та мюзикл төрлийн киног сонирхдоггүй байсан ч энэ киноны дуу хөгжмүүд таныг өөрийн эрхгүй дуу хөгжим, мюзиклд дуртай болгохоор бүтээл болж чаджээ.

Өөрийн хүсэл мөрөөдөлдөө итгэлгүй хүн байсан хүн анхны хөөлтөөр л тэндээс гараад явчих байсан биз. Харин жинхэнэ мятаршгүй зүтгэж байж, нэр алдрын оргилд тийм ч амархан хүргэдгүй гэдгийг та тухлан сууж киноноосоо үзнэ үү.

 Бичсэн:  Ганхүүгийн Эрдэнэбаатар  , Батжаргалын Гансүх   ( MMF Review Team 1 )

Кино тойм нь   Mongolian Movie Fanatcs   -ийн өмч бөгөөд, зөвшөөрөлгүй ашиглах, хуулбарлахыг хориглоно. (MMF Admin)  

Монголын Кино сонирхогчдын холбоо (2010)

 

Мамма Миа (Review by Hantulga)

Амралтын өдрөөр нээлтээ хийсэн UBS тв ийн Universe Best Songs шоуны ялагчдын оролцон тоглосон Мамма Миа киног үзэхээр Өргөөг зорилоо. Хамаатнуудаараа олноороо үзсэн болохоор тун хөгжилтэй байлаа. Өмнөх “Зүрхэнд Гэрэлтэх Од” кино нь нилээд олон хүний таашаалд нийцсэн болохоор энэ удаагийн кино нь ч хүмүүсийн хувьд хүлээлт өндөртэй байж чадсан байх.

Кино зохиол:
Киноны зохиол гээд байлтгүй шууд л Mamma Mia! киноны Монгол хувилбар маягаар хийчихэж. Өөрөөр хэлбэл гадны киног монголчилж дахин бүтээжээ. Тэр утгаараа анхны хувилбарыг нь үзэж байсан үзэгчдийн хувьд оригинал кинотой нь харьцуулах зүйл маш олон гарч байсныг дурьдах нь зүйтэй байх. Тийм ч учраас аливаа киног хийхдээ хуучинаас нь дээрдүүлж үнэхээр чадах уу гэдэг асуултыг нэн тэргүүнд уран бүтээлчид маань өөрсөддөө тавих ёстой байх.

Жүжигчид:
Киноны гол дүрд дуурийн дуучин Ө.Уянга болон Т.Хулан нар тоглосон нь огт таалагдаагүй. Миний бодлоор UBS тэмцээнд 2р байр эзэлсэн Өнөржаргалыг ээж нь болгоод охиныг нь арай өөр хүнээр сонгосон бол гэж бодож суулаа. Universe Best Songs-ийн оролцогчдын тоглохыг үзэх гэж очсон болохоос бид чинь мэргэжлийн дуучин, жүжигчин хүмүүсийг харах гэж очоогүй шүү дээ. Тиймээс оролцогчдыг түлхүү харуулж өгсөн бол илүү ихээр баярлах байлаа.

Зураг авалт, найруулга:
Зураг авалт, зураг авсан газар, найруулгын хувьд хангалттай киноны утга санаар илэрхийлж чадсан. Залуу найруулагч Б.Чингүүний туршлага улам бүр сайжирч байгааг энэ киноноос харж болохоор байлаа. Нэг ойлгомжгүй хэсэг нь Тэрэлжид байрлах Гүнжийн сүмний шатаар уруудаад дүүжин гүүрэн дээр дуулдаг хэсэг яг ямар утгатай байсныг ойлгож чадаагүй өнгөрсөн.

Дуу:
АББА хамтлагийн дуунууд бол яах аргагүй урлагийн бүтээл учраас түүнтэй бол ярих юм байсангүй. Гол дүрүүдэд тоглосон жүжигчид ч эдгээр дуунуудыг өөрийн болгож дуулж чадаж байсан нь киног чимж байлаа.

Дүгнэлт:
Стресс ихтэй өнөөгийн нийгэмд нэг орой кинотеатр ороод үзэхэд гэмгүй хөнгөхөн, хэмнэл сайтай, их хөдөлмөр шингэсэн, гэгээлэг кино болжээ. Мэдээж оригинал киногоо гүйцэхгүй ч гэсэн гүйцэтгэл талаасаа боломжийн. 10 аас 7.5 гэж үнэлье.

Бичсэн: Hantulga  , Үндсэн бичлэг: Hantulga

Gran Torino (2009)

Нэрт найруулагч, жүжигчин, продесер, ая зохиогч Clint Eastwood-н хамгийн сүүлд гаргасан уран бүтээл болох Gran Torino кино нь 2009 оны эхээр гарсан.

Цагтаа Солонгосын дайнд оролцож, гавьяа шагнал хүртэж явсан, хатуу яхир, зөрүүд зантай, хүүхдүүд, эргэн тойрныхонтойгоо ч төдийлөн таарамжтай бус харьцаатай, өөрөө өөртэйгээ ч зөрчилдөж байдаг Walt Kowalski-н хөршөөр Азийн нэгэн үндэстэн болох Hmong үндэстэн айл нүүж ирсэнээр гол үйл явдал өрнөдөг.

Шинэ хөршийх нь Sue, Thao хэмээх охин, хүү хоёртой, нас дээр гарсан эмээ, ээжийн хамт амьдардаг, Thao хүүд эмээ, хамаатнууд нь "Эгчийхээ үгнээс гардаггүй, гэрийн ажилд нь тусалдаг, эр хүн гэхэд хэцүү" хэмээн, бага зэрэг "голонгуй" хандлагатай байдаг. Төд удалгүй тэдний хамаатан болох нэгэн жижиг дээрмийн бүлгийн ахлагч бүлгийхэнтэйгээ ирж Thao-г "жинхэнэ эр хүн" болж өөрсдийн дээрмийн бүлэгтээ элсэхийг ятган Walt Kowalski-н 1972 оноос шинээр нь хадгалж, хүн бүхний шуналыг хөдөлгөсөн Ford-ын Gran Torino маркын автомашиныг хулгайлах эхний "даалгавар"-ыг өгнө. Thao хүү ч "даалгаварыг биелүүлэх" явцдаа бүтэлгүйтэж, хийсэн оролдлогыхоо төлөө уучлал хүсэн Walt Kowalki-н хэлсэн ажил болгоныг хийхээр болж тэдний нөхөрлөл эхэлнэ.

 

Walt Kowalski өөрийн өнгөрсөн амьдралтайгаа зөрчилддөг, өөрийхөө амьдралдаа гаргасан алдаануудыг Thao-оор дахин давтуулахгүй байхыг хичээн, Thao-г зөв замаар чиглүүлж өгнө. Харин Thao-г бүлэгтээ авах гэж оролдоод бүтэлгүйтсэн "ах нар" нь шаралхаж тэдний гэр бүлийг элдэвлэн, зүй бус, хэрцгий авирласаны хариуд өшөө авалт хийхээр Thao хүү Walt-ыг ятган шавдуулж эхэлдэг. Энэ үед өөрийгөө эдгэрэшгүй өвчтэй болсоныг мэдсэн Walt бүхий л зүйлсээ цэгцлэн, өшөө хорсол нь буцалсан Thao хүүд өөрийн авсан "Мөнгөн од" одонг зүүж өгөн зоориндоо түгжиж орхиод өөрөө дээрэмчдийн гэрийн гадаа очиход Walt-с "сүнсээ зайлтал" айдаг дээрэмчид Walt-г зэвсэгтэй ирж өөрсдийг нь хөнөөх нь гэмээн буудаж орхино. Гэвч ямар ч зэвсэггүй Walt-г буудсаныхаа төлөө тэд удаан жилээр шоронд суух нь тодорхой болдог.

Walt өөрийн эд хөрөнгийг өөрийг нь үл тоомсорлон, хөрөнгөнд нь улайран шунах хүүхдүүддээ биш, сүмд, буяны үйлсэд зориулахаар гэрээсэлж, харин Gran Torino машинаа Thao-д үлдээхээр болсон байдаг.

Энэ киноны үйл, явдал, өрнөл нь хэдий хурц өрнөл багатай, энгийн мэт санагдах хэдий ч "эр зориг", "жинхэнэ эр хүн байх" талаар олны дунд хэвшсэн ташаа ойлголтыг эвдэж, хүн өөрөө хүсвэл хэрхэн өөрчлөгдөж, жинхэнэ нөхөрлөлын талаар багагүй ухаарал хайрлах бүтээл болж чаджээ. Заавал үзэх, тэр тусмаа эрэгтэйчүүд ядаж нэг удаа үзэхэд илүүдэхгүй болов уу.

Бичсэн: Б.Гансүх http://blog.gansukh.com/

"Life as we know it" (Бидний мэдэх амьдрал, кино тойм)

Өнгөрсөн сарын эхээр Өргөө кино театрт нээлтээ хийж, үзэгчдийн хүртээл болсон "Life as we know it" (Бидний мэдэх амьдрал) киног сонирхлоо.

 

Цөөнгүй кино зохиол бичсэн ч, олны танил хараахан болоогүй найруулагч Грег Берлантийн уг бүтээлд "Трансформерс" киногоороо үзэгчдийн хайрыг татах болсон, Холливудын сайхан залуусын нэг Жош Дюамель тогложээ. Тэрбээр хэдий энэ төрлийн киногоор олонд танигдсан ч, "The Romantics", "When In Rome" зэрэг "хөнгөн" кинонд хөнгөмсөг залуугийн дүрд ч тоглосон удаатай. Тэгвэл энэ удаад ч "Бидний мэдэх амьдрал"-ын гол дүр, спорт нэвтрүүлгийн техникийн албаны ажилтан Мессерийн дүрд тогложээ. Харин түүнтэй хамтран тоглож, Холли Беренсоныг дэлгэцэнд амилуулсан хүн нь жүжигчин Кэтрин Хейгл. Алдарт "Grey's Anatomy" телевизийн цувралд тоглосноор амжилтын гараагаа эхэлсэн тэрбээр "Алтан бөмбөрцөг" шагналд нэр дэвшиж, амеркийн телевизийн нэр хүндтэй шагнал "Эмми"-г хүртэж байсан билээ.

Бараг хүн бүхэнд л үнэхээр дургүй үзэж чадахгүй хэн нэгэн хүн байдаг л байх. Өнөөх дургүй хүнээ жигшиж, мөрөөдөл болсон хан хүү, гүнж ээ ирэхийг хүлээсээр хоног өдрийг өнгөрүүлдэг. Тэгтэл яг хажууханд тэр тусмаа зарим тохиолдолд өнөөх дургүй хүрэм залуу, бүсгүй чинь яг тэр хүсэж байсан хүн нь болох тохиолдол байдаг. Энэ юун дээр тулгуурлан ийм болов, хамтдаа аливаа зүйлд зүтгэж, оролцож багагүй хугацааг хоёр биенийхээ дэмээр даван туулж ихэнх тохиолдолд маргаж үл ойлголцох тохиолдол үүсэж байсан хэдий ч энэ тэдний хойшид мартагдахааргүй сайхан дурсамж болон үлдэж нэг л мэдэхэд бие биедээ татагдан жинхэнэ бодит зүйл бий болж буй юм. Энэхүү үйл явц “Бидний мэдэх амьдрал ” кинон дээр ийнхүү дүрслэгдэнэ.

Нэгэн жижиг бялууны газар ажиллуулдаг Холли Беренсон, телевизийн спортын нэвтрүүлгийн техникийн албаны ажилтан Эрик Мессер нарыг тэдний хамгийн дотны найзууд болох Петр, Алисон нар тэднийг хооронд нь танилцуулж, дотносуулахаар оролдсон ч бүтэлгүйтэв.

Энэ үйл явдлаас хойш удалгүй Петр, Алисон нар автомашины осолд амь үрэгдэх ба охин Софи-гоо түүний загалмайлсан эцэг эх болох Холли, Эрик нараар өсгүүлэхээр гэрээслэн үлдээнэ. (Христийн шашны ёс заншлын дагуу Европын орнуудад эцэг эх нь амиа алдах буюу, үр хүүхдээ өсгөх боломжгүй болсон тохиолдолд загалмайлсан эцэг эх нь тэр хүүхдийг өргөж авах эртний ёс бий). Чухам яагаад Петр, Алисон нар охиноо тэднээр өсгүүлэхээр шийдсэн юм бол гэсэн асуултыг Эрик, Холли нар өөрсдөөсөө асууцгаана.

Хүүхэд асрах, өсгөж хүмүүжүүлэх тал дээр ямар ч туршлагагүй, бас дээрээс нь хоорондоо тохиромж муутай Эрик, Холли нар хамгийн дотны найз нарынхаа сүүлчийн хүслийг биелүүлж Софи охиныг өсгөхөөр шийдэн хамтран амьдралаа эхэлдэг. Тэдний эрх чөлөөт амьдралын хэв маягт нь цөөнгүй өөрчлөлт орж, хүүхдийн живх солиход суралцахаас эхлээд Эрикийн хувьд зурагтаар сагсан бөмбөгийн тоглолт үзэхийн оронд Софигийн тааллаар хөгжөөнт нэвтрүүлэг үздэг болно.

Хамгийн эрхэм үнэт зүйл нь үнэнч хобби, ажил биш үр хүүхэд, гэр бүл гэдэг нь Холли, Софи хоёроос тусдаа байх хугацаандаа сагсан бөмбөгийн тоглолт бус Софи охины дуртай нэвтрүүлгийг үзэж суугаа Эрикийн төрхнөөс,  гаднаа ширүүн, ажил хэрэгч баг зүүж явдаг ч Эрик, Холли хоёрыг гэр бүл болж аз жаргалтай амьдраасай хэмээн хүсч уяхан сэтгэлийн илэрхийлэл болгон нулимс дуслуулж буй хүүхдийн эрхийг хамгаалах төвийн ажилтан бүсгүйн төрхнөөс харагдана.

Хэдий найз нөхөд ч гэсэн цусан төрлийн холбоогүй хүний хүүхдийг, сайн харилцаатай биш хүнтэй хамт өсгөнө гэдэг бидний сэтгэлд багтахгүй, байж болшгүй зүйл мэт санагдаж ч болох. Гэвч энэ бүхэн нь хүн бүхний хайж явдаг амьдралын утга учир байж болох юм гэдгийг харуулахыг зорьжээ.

    Бидний мэдэх амьдрал товчхондоо иймэрхүү. Зохиолын хувьд энгийн, уйтгартай, байдаг л нэг үлгэрийг хэлбэрийн хувьд жоохон өөрчилсөн төдий. Түүнчлэн жүжиглэлтийн хувьд нарийн ур чадвар төдийлөн харагдахгүй, гэр бүлээрээ амралтаараа цагийг өнгөрүүлэхэд тохиромжтой мэт кино байлаа. Гэхдээ нөгөө талаас нь харвал гэр бүлтэй, хүүхэдтэй болох нь хүнд ямар их ухаарал өгдөг төдийгүй эдгээр нь хичнээн үнэ цэнэтэй болохыг харуулахыг хичээсэн нь сайшаалтай. Тэд хүүхдийнхээ төлөө зовниж, түүнийхээ төлөө бүхнээ зориулж байгааг олон удаа харуулжээ. Мөн киноны туршид хамгийн их сэтгэл хөдөлгөсөн зүйл нь Софи охин хэлд орж, "ээж ээ" гэж хэлдэг хэсэг байлаа. Эх хүн болохын жаргалыг эмэгтэй хүн энэ үед л хамгаас илүү мэдэрдэг болов уу гэж бодогдсоноо нуух юун.

Сонирхуулахад Софи охины дүрд Clagett-ийн эгч дүүс тогложээ. Киноны үйл явдал өрнөх хэдэн жилийн хугацаанд Софи охины хэрхэн өсч торниж байгааг хараад "Зураг авалт багагүй урт хугацаанд явагдсан юм болов уу?" гэсэн бодол төрснийг нуух юун. Ийм хөөрхөн, дэрсхэн эгч дүүс байх юм гэж хэний санаанд орох билээ.

  Харин кинонд нэг алдаа байсан нь зуны улиралд NBA-ийн тоглолт дамжуулж байлаа. Уг нь NBA-ийн тоглогчид зун амарч, америкийн сагсан бөмбөгийн холбоо энэ үед ямар нэг тоглолт зохион байгуулдаггүй. Мөн "Өргөө" кино театр орчуулгын алдаа гаргаж, дэлгэцэнд "Autumn" гэж намрын улирлыг харуулахад доор "хавар" гэсэн бичиг гарч байлаа.

Өрнөдийн томоохон хэвлэлийн кино шүүмжлэгчдийн зүгээс киноны үргэлжлэх хугацааны тухайд арай урт байгаа тухай дурдсан байв. Энэ бол бидний л мэдэх амьдрал байлаа.

 

Бичсэн:   Жүгдэрийн Хулан, Ганхүүгийн Эрдэнэбаатар, Батжаргалын Гансүх ( MMF Review Team )

Энэхүү Кино тойм нь Mongolian Movie Fanatcs -ийн өмч бөгөөд, зөвшөөрөлгүй ашиглах, хуулбарлахыг хориглоно.

Монголын Кино сонирхогчдын холбоо (2010) 

 

The Pianist (2002)

Польшын нэрт найруулагч Роман Полански-н 2002 онд бүтээсэн "The Pianist" буюу "Төгөлдөр хуурч" киног кино урлагийн түүхэн дэх үнэхээрийн агуу бүтээл хэмээн магтан шагшихаас өөр аргагүй юм. Кино найруулагчийг дайн тулаан, хүний дотоод сэтгэл, сэтгэлзүй, урлагийн ертөнцийг гаргууд судалж, өчүүхэн жижиг деталиудыг ч алдалгүй уран нарийн гаргасаныг гайхмаар. Гэхдээ миний хувьд энэ бүтээлийн авсан шагнал, жүжигчдийг танилцуулж магтаал урсгахыг алгасаад кинонд гарах нарийн ширийн агшнуудыг анзааран түүвэрлэж өөрийн тайлбарыг нэмэн өгүүлэхийг зорилоо.

Киноны үйл явдал Ервей гаралтай Польш төгөлдөр хуурч Владислав Шпилман хэмээх авьяаслаг залуу (түүхэн бодит хүн) нэгэн радио студид Шопений Nocturne No. 20 in C# minor тоглож байх үед Дэлхийн 2-р дайны довтолгоон Польш улсыг хамарч, түүний тоглож байгаа байшингийн хэсэг бөмбөгдөлтөнд өртөж байгаагаар эхэлдэг. Энэ үед радиогийн нэгэн ажилтан шилэн цонхны цаанаас тоглохоо зогсоо хэмээн дохиход гол дүр маань "үгүй" хэмээн толгой сэгсрэн байшин үргэлжлүүлсээр байгаагаас хөгжимчин хүний хатуу чанд дэг, тэвчээр, сэтгэлийг анзааран харж болно. Энэ аргагүйн тасалдсан хөгжмөө киноны төгсгөл хэрд энх тайван цагт дахиж тоглож байгаагаар мөн харуулдаг.

/* Хөгжимчний хат, тэвчээр гэж дуугарсан дээр нэмээд жаахан тайлбар хиймээр санагдав. Хөгжмийн урлагийн ертөнц хэмээгч нь буу зэвсэг барьж хүний амь таслах үйлдэл хийдэггүй л болохоос "цэргийн дэглэм"-тэйгээр явагдах ёстой зүйл гэж би өөрөө биеэр мэдэрч таньсан хүний хувьд хэлнэ. Цагийн баримтлал, байнгын эрчимтэй бэлтгэл, эрүүл чийрэг бие, биеийн хүч, ур чадвар, авьяасыг хөгжүүлэх, хатуу үг даах, биеэ дайчлах чадвар, бие сэтгэлийн ачаалал даах тэвчээр гэсэн тулгуур дээр тогтдог эд. Эдгээрийг хэрэгжүүлж байж л гэмээнэ "хөгжмийн ертөнц"-д "амьд үлдэж" чадна, эс бөгөөс энэ агуу ертөнцөөс арчигдана. Тийм л хатуу. Амьдрал уй гашуу таагүй явдал тохиолдсон ч гадна төрхөндөө үүнийг үл харуулах, тоглох үед тохиолдсон ямарваа нэгэн саад тотгорыг үл анзааран үргэлжлүүлэх хатуу чанга дэгтэй. Бөмбөг дэлбэрдэггүй юм аа гэхэд хамар дээр ялаа суухад үргээх эрхгүй :P */

Ганцхан хүний амьралын хэсэг хугацаа(Дэлхийн 2-р дайны 5 жил), газар зүйн хувьд багахан хэсэг талбайг хамарсан үйл явдал өрнөж байгаа хэдий ч дайны хор хохирол, нүд хальтрам үйл явдал төрх байдлыг хурцаар харуулсан. Энэ дайны гашуун түүхийг өгүүлсэн кинонуудын дийлэнх нь үнэндээ улс төрийн хувьд дайсны талыг муучилж гоочлон өөрийн талыг илүү дөвийлгөөн сайшаасан "баатарлагийн туульс" байдаг бол энэ киноны хувьд ХҮН хэмээх эрхэм чухал чанарыг голлон авч үзсэнээрээ онцлог.

Еврей үндэстний онцлогийг ч энэ киноноос тод томруун анзаарагдана. Өөр аль ч улс үндэстэнд байдаггүй эв нэгдэл, өөрийн үндэс угсаагаар бахархах үзэл, нэгэндээ тусалж тэтгэх чанар, оюуны өндөр чадвар, авьяас тэдэнд бий (Монголчууд өөрсдийгөө магтан дөвийлгөн маш дуртай хэдий ч эв нэгдэл, бахархлаа чин сэтгэлээсээ дээдлэх зан байхгүй гэж хэлж болно). Чухам энэ зан чанараас бол ихэнх улс орны "дээд" ангийг Ервей үндэстэн эзлэх болсонд дургүйцсэн үндсэрхэг үзэлтэн Гитлер "Ервейчүүдээс цэвэрлэх" аян өрнүүлсэн мэт.

Шпилманы гэр бүл ч Ервей гэдгээрээ гадуурхагдан шахагдсаар бөөнөөр хорих лагерьт ачигдахын өмнө түүний аав байгаа бүх мөнгөөрөө шахам ганц ширхэг зөөлөн чихэр худалдан авч олон тэнцүү хуваан гэр бүлийн гишүүд адил тэнцүү хүртэж байгаа харахад өөрийн эрхгүй нэгийг бодох биз ээ. Харин бөөнөөр хорих лагер луу "ачих" ажлыг гүйцэтгэхэд оролцож байсан түүний авьяас чадварыг үнэлдэг Ервей танил нь түүнийг сэмхэн холдуулж хоригдох аюулаас аварч Варшавт шигшигдэн үлдсэн цөөхөн хэдэн залуу Еврей ажилчдын нэг болж үлднэ. Түүний хайрт бүсгүй, хайрт бүсгүйнх нь нөхөр, тэдний найз гээд туслах сайн санаат хүмүүсийн тусламжтай багагүй хугацааг өнгөрөөж, мөдхөн "эзэнгүй" хотод үлдэж хүндхэн амьдралыг туулна.

Шпилманы дараа орох гол дүр гэж хэлж болохуйц дүр бол Германы цэргийн ахмад Wilm Hosenfeld. Эзэнгүй байшингуудаар явж хайж олсон лаазалсан хүнсийг онгойлгох багаж хайж байгаад санамаргүй энэ Герман эрхэмтэй тааралддаг. Тэрээр Шпилманы талаар асууж Төгөлдөр хуурч гэдгийг олж мэдэн цааш дагуулан төгөлдөр хууртай өрөөнд оруулж тоглож өгөхийг хүсэхэд "манай хүн" Шопены Ballade No.1 Op.23-ын хэсгээс тоглож өгдөг. Киноны дээр Хосенфелд төгөлдөр хуур тоглож огт харагддаггүй боловч түүнийг төгөлдөр тоглодог, эргэн тойрныхондоо ч төглөдөр хуур тоглодог гэж танигдсаныг илтгэх хангалттай шалтгаануудыг кинон дээрээс харж болно.

• Хосенфелд, Шпилман хоёр тааралдахаас нэлээд өмнө киноны ард Бетховены 14-р сонатын нэгдүгээр хэсэг буюу Moonlight Sonata-ийн хэсгээс бүдэгхэн эгшиглэдэг. (Польшын хөгжмийн зохиолч Шопен, Германы Бетховений хөгжимд зааг байхгүй гэсэн санааг найруулагч мөн хэлэх гэсэн болов уу)
• Шпилманаар төгөлдөр хуур тоглуулаад сууж байх үед түүний жолооч гадаа нь зүгээр хүлээгээд л зогсч байгаа 2-3 секунд өнгөрдөг.

Эндээс Хосенфелд жолоочоо гаднаа хүлээлгээд өөрөө дотор төгөлдөр хуур тоглодог байсан хэмээн дүгнэх хангалттай "шипи"-г киноны найруулагч бидэнд өгөөд байна :D Мэргэжлийн хөгжимчин биш ч өөрөө тоглодог, урлагийг мэдэрч ойлгож биширдэг, авьяастныг хүндэлж Германы армийг буцтал Шпилманд идэх хүнс илүүчилж, буцахдаа гадуур хувцсаа "дулаан" гэж бэлэглэдэг. Урлагт дуртайгаас гадна Хосенфелдийн ажлын ширээн дээр түүний гэр бүл, 3 хүүхэдтэйгээ авхуулсан жаазтай зураг харагдаж байгаа нь түүнийг "гэр бүл, аз жаргалын үнэ цэнийг мэддэг", "хэзээ ч дайныг үл хүсэмжлэгч" гэсэн ойлголтыг бататгаж өгнө. Үүгээрээ "дайсны" цэрэг болгон дайсан биш, тэд ч гэсэн бидний адил ХҮН. Харин ХҮН бидний эсрэг цорын ганц ДАЙСАН нь ДАЙН юм гэдгийг ойлгуулахаар, батлахаар зорьжээ.

"Төгөлдөр хуурч" киноноос та ямар ч хурц өрнөлтэй адал явдал, фантаз, хошигнол, романтик хайр дурлал, уран сайхны хэтрүүлэг, хийсвэрлэл, компьютер графикийг олж харахгүй. Харин хөгжмийн урлаг, жинхэнэ киноны яруу тунгалаг ертөнц, дотоод сэтгэл, чанадын нууцыг олж харна. Үзээгүй бол заавал үзэх, үзсэн ч дахин үзэх ёстой, ЖИНХЭНЭ КИНО гэсэн дүгнэлтийг л миний зүгээс хэлнэ.

Бичсэн: Б.Гансүх http://blog.gansukh.com/

Харри Поттер : Үхлийн Эрдэнэс 1-р хэсэг (Harry Potter 7 Review)

 

  Дотны найзтайгаа 19нд  японд нээлтээ хийсэн  Харри Поттер : Үхлийн Эрдэнэс киног үзэж ирээд киноны амт шинэхэн байгаа дээр бага зэргийн кино шүүмж бичихээр шийдлээ. Гэхдээ миний бичгийн чадвар сулийн дээр кино сонирхогч төдийхөн тул мэргэжлийн шүүмж болж чадахгүйг минь ойлгож үзэх байхаа гэж найдаж байна. Киноны эх зохиол болох сүүлийн цуврал номийг бараг 2 жилийн өмнө уншиж байсан болохоор ерөнхийдөө ямархуу үйл явдал өрнөхийг төсөөлж байсан ч дэлгэцэнд гарах өдрийг нь хоног тоолж шахуу хүлээсэн гэхэд болно. Нээлтийн эхний өдөр байсан болоод ч тэр үү кино танхимд үзэгчид ихтэй байсан ч япончуудаас илүү европчууд их байлаа. Кино эхлэхийн зэрэгцээ арийн эгнээнээс Харри гэж орилдон үзэх гэж яарч буй нь илхэн байв. Харин киноны нэрний хувьд, Deathly Hallows гэдгийг монгол хэл дээр үхлийн тахил, үхлийн адис гэх мэт янз бүрээр хүмүүс орчуулсан байсан боловч япон орчуулга нь  `Үхлийн Эрдэнэс` гэсэн байна лээ.

 Кино эхлэлээсээ л нилээдгүй хүнд өнгө аястай байх нь тодорхой байв. Шидтэний яам Волдеморт эргэн ирсэнийг зарлаж,  Харри Поттер өөрийг нь хүлээж буй хувь тавилантайгаа нүүр тулахаас өөр аргагүй байдалд орох болно. Дамбледорийн дагагч нар шидтэний ертөнцийн итгэл найдвар болсон Харрийг Волдемортоос хамгаалахын тулд эргэн нэгдэцгээх боловч тэдний зарим амьд гарч чадахгүй нь Харрид хүнд цохилт болж байлаа. Тиймээс Харригийн хувьд, Волдемортийн эсрэг ганцаар тэмцэх нь түүнд илүү амар байв. Энэ удаагийн киноны гол зангилаа нь  хоёр гол зүйл дээр төвлөрч байв......

The Walking Dead - Episode 2 "Guts" Review (Serial)

The Walking Dead - ийн 2-р ангийг үзлээ, "Days Gone Bye"‎ ангийг гүйцэхгүй ч миний сонирхолыг огт бууруулаагүй их сонирхолтой өрнөсөн. Энэ анги дээр маш олон шинэ дүрүүд гарсан нэг дүгээр анги дээр их сонирхолтой талаар гарч ирсэн дүр бол Glenn байсан харин энэ анги дээр жоохон сул дүр гэдгийг нь харуулсан болов ч ер нь цаашид их сонирхолтой зүйл авчирах дүр мэт санагдсан.

Camera work, cinematography мөн зохиол зэрэг нь өмнөх анги шигээ л сайн байсан боловч энд тэнд хэсэг сул талуудыг мартаад өнгөрөөвөл ерөнхийдөө үнэхээр таалагдсан.
Тэр түлхүүрээ алддаг хэсэг маш болхи байдаг л нэг cliche мэт санагдсан.

Зохиолыг цааш нь үргэлжлүүлэх тусам Rick ийн эхнэр бас их муухай санагдсан гэхдээ би бас түүнийг өөрөө хүүтэйгээ амь гарах гэж тэмцэж байгаа хүн учираас түүнийг өөр тодорхой нэг шалтгаантай учир Rick ийн хамтрагч байсан Shane тэй цуг байгаа байх гэж найдаж байгаа.
Ерөнхийдөө энэ кино маань хүн ийм цэвүүн цаг үед яаж амь тэмцдэг, муу гэж бодож явсан зүйлсийг амь тэмцэхийн хэрээр хийж, сайн нь үхэж саар нь амь гардагийг харуулж үзэгчидийг дүрүүдтэй нь холбож өгч нэг ёсондоо соёл иргэншилийг тольдуулж харуулж байгаа гэж бодож байгаа.

Энэ show маань zombie ний талаар гэж тэгж их бодохгүй байгаа тийм ч учираас үзэж байгаа хүнд zombie нарын талаар тодорхой тайлбар өгөхгүй байгаа шалгтаан, гол нь эдгээр хүмүүс, дүрүүдийн зохиолыг яруу тодоор харуулж байгаа гайхалтай цуврал гэж бодож байна. 

За тэгээд би 2-р ангийг 8.0/10 оноо өгмөөр байна.
Дараагийн ангийг үнэхээр тэсэн ядан хүлээж байна.

Бичсэн: Амарсанаа Равдансамбуу - http://www.facebook.com/Sanaa2K

 

“Помагите нам-2” (MMF review by Odgerel Doljin)

Монголын кино сонирхочдын клубын энэ удаагийн уулзалт Монгол кинонд зориулагдсан байснаараа өмнө нь зохиогдож байсан уулзалтуудаас онцгой байлаа. Товолсон цагаасаа багагүй орой эхэлсэн ч удахгүй нээлтээ хийх гэж байгаа “Помагите нам-2” киноны анхны үзэгчдийн нэг болсондоо сэтгэл хангалуун байлаа.

Өмнөх анги дээр сайн муугаа үзэлцэн хэсэг үеийг хамт туулсан наймаачид  хувь заяаны шоглоомоор дахин уулзацгааснаар кино эхэлнэ. Наймаанд явж байсан 90-ээд оноос хойш 20 хэдэн жил чилийтэл өнгөрсөн тул дүр болгоны нийгэмд эзлэх байр сууриас авхуулаад итгэл үнэмшилд хүртэл ихээхэн өөрчлөлт гарсан байна. Шинэ сонирхотой дүрүүд ч бас нэмэгдсэн байсныг дурдах нь зүйтэй болов уу.

Одоо кино театруудаар гарч байгаа “Татар ажиллагаа”-нд дутуудсан утга санаа гэгч зүйл энэ кинонд тод томруун байгаа нь сайшаалтай. Нэг онгоцонд яваа өөр өөр үзэл бодолтой 13-хан зорчигч боловч эдгээр дүрүүдээр өнөөгийн нийгмийн өнгө төрх, шунал, хүний амьдралын маргашгүй үнэн болох үхэх төрөх агшинд хүн гэдэг амьтан бие биенээсээ ялгарах зүйлгүй болдог гэдгийг хөгжөөн наргиан, хөнгөн гуниг хоёроор чамлалтгүйгээр харуулж  чадсан байна.

Хөгжмийн зохиолын хувьд бидний хар багаасаа сонсож өссөн бүүвэйн дууны аяыг киноны өнгө аясад тохируулан найруулж эвлэг ашиглаж чадсан нь чихэнд наалдацтай илүү дотно сэтгэгдэл төрүүлж байлаа.

Сэтгэлд нийцтэй зүйлс байхын хажуугаар шүүмжлэхгүй өнгөрч боломгүй хэдэн зүйл нүдний үзүүрт булталзаж байсныг дурдахгүй өнгөрч боломгүй санагдлаа. Онгоц сүйрч элсэнд шигдэж байгаа хэсэг ерөнхийдөө манайхныг компьютер график гэдэг юмыг улам сайжруулан судлах хэрэгтэй болохыг сануулж байх шиг. Мөн юу ч ярьдаггүй хоёр загвар өмсөгч хүүхэн байна, бодвол онгоц сүйрч гүн шоконд ороод ярих чадвараа алдсан байх.

Энэ мэт алдаа байгаа боловч дараа дараагийн уран бүтээлүүд улам боловсронгуй сэтгэлд үлдэцтэй болно гэдэг юу юунаас илүүтэйгээр итгэж байгаа бөгөөд миний хувьд 10-аас 7 гэсэн үнэлгээг өгч байна.

 

"Step Up 3" movie review by Khulan Jugder

Амьдралд уйдах зав үгүй
Кино урлагийн түүхийг сөхвөл 1895 онд Люмерийн ах дүүс Парисын нэгэн кафед “Уурхайчдын ажил тарлаа” гэсэн цуврал зураг бүхий дүрс үзүүлж байв. Энэ цагаас кино урлагийн цагаан толгойг эхлүүлж, хүн төрөлхтний сэтгэл зүрхэнд хоногшиж, оюун санааг хөглөх олон гайхалтай дэлгэцийн бүтээл бий болжээ. Миний бодлоор киноны үйл явдал ижил төсөөтэй, эгэлгүй ганц гээд янз бүр байх ч түүнээс үзэгчид хандан өгч буй санаа нь хамгийн чухал. Нэг удаа үзээд ойлгох кино байхад, үзэх бүрийд амьдралын өөр, өөр дүр зураг, үнэн мөнийг өгүүлэх бүтээл ч бий.

Тэгвэл энэ бүхэнд шимтэгч, кино урлагт дурлагч зуу, зуун залуутай хамт үзсэн “Step Up 3D” киноны тухай өөрийн бодлыг бичихийг хүслээ. Найруулагч Жон Чугийн эл бүтээл imdb-гээс өндөр үнэлгээ аваагүй ч, нээлтээ хийсэн даруй үзэгчдийг кино театрт урин дуудсан.

Киноны үйл явдал бүжгийн тулаан, хайр сэтгэл, сонирхол, хэвшмэл амьдралын аль нь вэ гэх сонголт, найз нөхөд дурлалт хосын харилцаанд үүсэх үл ойлголцол гээд бусад энэ төрлийн кинотой адил.

Харин киногоор бидэнд өгөх гэсэн гол санаа Люкийн хэлсэн “Born To Dance” гэсэн үгээр илэрч байна гэж бодлоо. Тэрбээр Мүүст “Зарим хүн амьдралын явцад бүжиглэж сурдаг бол, чи бүжиглэхийн төлөө төрсөн” гэж хэлдэг. Үүгээр хүн авъяас, сонирхлоо хөгжүүлж чадвал тэр чиний амьдралын зорилго болно, түүнээс хэзээ ч бүүр ухар гэсэн санааг гаргажээ. Мөн энэ киног үзсэн ямар ч залуу хүн үлбэгэр, дорой байдлаас зайлсхийж, дуртай зүйлдээ цаг гарган, түүнээсээ эрч хүч авч, эргэн тойрондоо түүнээ түгээх хүсэл дүүрэн болно гэдэгт итгэлтэй байна.

Бүжигтэй кинонд сэтгэл хөдлөлөө хөгжмийн хэмнэлд уран сайхнаар дүрслэн үзүүлэх нь нэн чухал. “Step Up 3D”-гийн бүжиг дэглэлт нь тун ч сонирхолтой. Тэр дундаа робот хөдөлгөөнтэй хэсэг, Самурай, Далайн дээрэмчдийн тулаантай хэсэг нь гайхалтай. Мөн кино театрт, хөгжмийн чихэнд наалдацтай дуугаралтыг мэдэрсэн хэн бүхэн тохитой, томоотой сууж тэсэхээргүй юм билээ.

Жүжигчдийн хувьд гол дүр Мүүсийн дүрийг бүтээсэн Адам Севанийн аав нь мэргэжлийн бүжиг дэглээч бөгөөд Адам багаасаа бүжигчин байжээ. Уилл Смит, Ти-Пейн гээд олон алдартай дуучдын клипэнд бүжиглэж байсан тэрбээр “Step Up 2” кинонд тоглосноор дэлгэцийн бүтээлд хүч үзэх болж. Рик Маламбри буюу Люк загвар өмсөгч, “Abercombie and Fitch” брэндийн нүүр царай байжээ. Харин кино урлагт хөл тавиад удаагүй байгаа нэгэн. Наталигийн дүрд тоглосон Австралийн жүжигчин Шарни Винсон телевизийн цувралд тоглож, “Step Up” кинонд тоглосноор уран сайхны кинонд тоглож эхэлж байгаа.

Кино эхлэхэд Мүүс, Люкийн Nike Dunks пүүзийг хараад дагаж явснаар үйл явдал өрнөдөг. Миний бодлоор Nike брэнд киноны багтай хамтран ажилласнаар “Product Placement” буюу мэргэжлийн хэллэгээр бол “Кино реклам” байршуулсан нь амжилттай болсон байх. Одоо бүжиглэх дуртай, бүжиг сонирхдог хэн бүхний имижийг Nike Dunks бүрдүүлж чадна. Сонирхуулахад, кино рекламыг туршиж үзэх эхний оролдлогоор нэг цагийн гучин минутын кинонд Кока Кола ундааг тодорхой давтамжтайгаар гаргаж байжээ. Кино дуусмагц үзэгчид танхимаас гарч ирээд тавиурт байсан Коларуу “дайрч” байсан гэдэг.

Төгсгөлд нь хэлэхэд бид юуны төлөө төрсөн бэ? Байгаль эх бидэнд ямар авъяас хайрлаж вэ? гэдгийг олж, өөрийгөө таних нь хамгаас чухал. Чаддаг, дуртай зүйлээ хийвэл амьдрал бидэнд уйдах зав олгохгүй нь лавтай.

Солт ( Salt ) киноны шүүмж (Critique) #1

Би Солт -ыг нилээн удаан хүлээсэн юм. Мэдээж хэрэг яригдаж эхэлснээс нь хойш гэж хэлэхгүй ээ. Ямартай ч IMDB.com -д анхны постер нь тавигдахад шууд л үзмээр санагдаж билээ. "Angelina Jolie Wanted дээр ямар гоё байлаа даа. Энэ удаад тэр өөрөө тэр төрлийнхөө кинонд гол дүрд нь тоглох нь байна ш дээ" гээд л догдолж алдсан. LOL

Солт-ын дүрийг бүтээлгэхээр анхандаа Tom Cruise-д санал тавьсан гэдгийг нь уншаад бүр гоё санагдлаа. "Энэ дүр ч эмэгтэй хүн гэдэг талаас нь харуулаад зогсохгүй, эр хүн шиг байх аюулгүй албаны ажилтаныг харуулах нь ээ" гээд л их л шимтлээ.

Ингэж байж нэг хүлээсэн өдөр ирдэг юм байжээ. Солт-ын нээлтэн дээр яаж байж суух газраа олох вэ дээ? Дээд давхарт хүлээж байхдаа хоёр охин хоорондоо киноны утга агуулгыг ярилцаж байхыг хальт сонслоо:

"-Солт-ыг Оросын тагнуул гээд, тэгээд Солт зугатаад... Тэх Angelina Jolie -ын нэр нь Эвелин Солт байхгүй юу."
" -Холливуд нээрээ хурдан юм аа. АНУ-д байгаа Оросын тагнуул байж болзошгүй гэр бүл гээд л цуу дэгдээд эхлэнгүүт тэрүүгээр нь кино хийчих юм."

Гэрэл унтарсан, кино эхэлсэн. (Би хэдэн минут хоцорсон болохоор яг яасныг мэдэхгүй. Гэхдээ л их гоё байсан гэдэгт итгэлтэй байна.) OMG (Би атейст), гайхалтай. Тэнэг болтлоо хүлээсэн минь талаар өнгөрөөгүй шүү.

Киноны эхний гуравны нэгд нь хэн нь хэнийхээ талд ороод байгаа нь мэдэгдэхгүй өнгөрсөн. Орлов зугатаад л, Солт нөхрөө хайгаад л, Солтын араас CIA (FBI ч билүү) хөөгөөд л, тэдний араас Ted Winter (хөгжилтэйгөөр харах юм бол Өвлийн Чихмэл Баавгай) Солт-ыг өмгөөлөөд л... Нэг бодлын хөгжилтэй.

Дараагийн гуравны нэгд Солтын юу хийгээд байгаад нь итгэхгүй алмайраад л... Би арай төвөгтэй, өөр юм хүлээж байлаа. Ахиад ямар нэгэн нууц тайлагдах гэж байгаа юм шиг. Тэрийг нь олох гэж үйлдэл болгоныг нь ажиглаад л...

Сүүлийн гуравны нэгт Солтыг эцсийн даалгавараа хэрхэн биелүүлэх, бүр биелүүлэх эсэхийг ч харахыг тэсэн ядан хүлээж суусан юм. (Нээрээ Jolie Цагаан Ордон руу орох гэж байхад нь зэвсгийн шалгах хэсэг дээр ямар гоё эрэгтэй болсныг харах хөгжилтэй байсан. Инээд хүрээд л явчихсан.)

2010 онд дэлгэцнээ гарсан Солт бүх л киноны туршид хэнийг ч уйдаахгүй, үргэлж цаашид юу болохыг мэдэх хүслийг нь төрүүлж, урам зориг хайрласан (ялангуяа Америкчуудад. Тэд нар маш сайн алуурчинтай боллоо шүү дээ. Лол) кино болж чадсан. Хэдийгээр киноны үйл явдал дуусаагүй юм шигээр төгсдөг ч түүнээс илүү сайн төгсгөл байхгүй. Солт эцсээ хүртэл өөрийнх амьдралыг балласан юм бүрээс, энэ тохиолдолд хүн бүрээс, хариугаа нэхэх болно. Кино театраас гарч явахад хүн бүр тийм л бодолтой байсан гэдэгт итгэлтэй байна.

Бичсэн: Anu Harchu ( on facebook )